Clowes

Patience

9.0
Marc Bastijns - 31 januari 2016

Hoera, de nieuwe Daniel Clowes verschijnt in avant-première in het Nederlands. Patience is een knoert van een graphic novel, die de vijf jaar wachten meer dan waard was.

Zonder enige schroom mogen we van start gaan met de vaststelling dat Daniel Clowes een van de meest invloedrijke en bepalende makers van stripverhalen is geweest sinds het einde van de jaren 80. Los van zijn persoonlijke artistieke ontwikkeling was hij, samen met collega’s als Chris Ware en Charles Burns, een van de pioniers van de nieuwe Amerikaanse alternatieve scene die bepalend was in de brede verspreiding van wat nu ‘graphic novels’ genoemd worden. Die beweging vermengde een voorliefde voor eigenzinnig werk (zoals de alternatieve small press in de VS al langer propageerde) met een toegankelijkheid die tot dan toe eerder voorbehouden leek voor de klassieke superheldencomics. Tegelijk werd de kloof gedicht met de literatuur en konden artikels over stripverhalen plots ook opduiken in de literaire bijlagen van de grote kranten. Sinds die periode is Clowes nooit uit beeld geweest en heeft hij, ook met gesmaakte verfilmingen van zijn eigen werk, zijn publiek verder verbreed. Na vijf jaar verschijnt nu nog eens een strip van zijn hand, Patience. De afgelopen maanden bleek al duidelijk dat naar dit album reikhalzend uitgekeken werd door erg veel lezers. Nu ligt het album in de (Vlaamse en Nederlandse) winkels.

Naar Clowes’ normen begint Patience met een optimische noot. Patience en haar vriend Jack verwachten een baby. Ondanks de twijfels en angsten over de toekomst, die met het nieuwe ouderschap gepaard gaan, zijn de vooruitzichten voor het koppel positief. Wanneer Jack op een dag echter Patience dood aantreft in hun appartement, neemt het verhaal een radicaal andere wending. Jack worstelt met de vragen over Patiences dood en hij wordt er zelfs van beschuldigd haar vermoord te hebben. Via een ingenieuze opbouw van het verhaal, met sprongen doorheen de tijd over verschillende decennia heen, zelfs tot in een verre toekomst, laat Clowes de twijfels en ambities van Jack groeien en exploderen. De scope van Patience is breed, waarmee Clowes zich toch op ander terrein begeeft dan in zijn eerdere werk. Tegelijk blijft het ook allemaal pure vintage Clowes. Vooral de personages blijven allemaal sociaal deels onkundig. De afstandelijkheid van Clowes’ personages is bekend en net die afstandelijkheid maakt het hem makkelijker om complexe thema’s in de menselijke relaties aan bod te laten komen. Door visuele technieken versterkt hij dat gevoel van afstandelijkheid. Zo plaatst hij delen van tekstballonnen regelmatig buiten zijn kader, waar ze niet zichtbaar en dus ook niet leesbaar zijn. Hierdoor wordt de lezer ook gedwongen om zich ontregeld te voelen.

Patience mag bovenaan de lijst van Clowes’ oeuvre prijken. Zijn kwaliteiten komen stuk voor stuk tot uiting en tegelijk toont hij zich een ervaren ambachtsman, die de wetten van het stripverhaal tot in de puntjes beheerst. Als observator van de menselijke soort toont hij zich in Patience als de meerdere van zijn vakgenoten. Waar in zijn vorige boeken Wilson en De Ideale Man wat ons betreft de vormelijke experimenten soms moesten afleiden van inhoudelijke armoede, bulkt Patience van inhoud en intriges.

Uitgeverij Scratch Books is erin geslaagd om Patience twee maanden voor de Engelse editie in het Nederlands te mogen uitbrengen. Dit wijst op het grote vertrouwen dat Clowes heeft in uitgever Hansje Joustra en zijn ploeg. In ons taalgebied is de populariteit van Clowes altijd beperkter gebleven, zeker wanneer we enkel de vertaalde edities in beschouwing nemen. Met deze avant-première voor ons taalgebied wordt die ban nu hopelijk gebroken. Ook al is het nog maar januari; wij durven hier staalhard beweren dat Patience een kanshebber zal zijn voor de titel van strip van het jaar. Een Clowes op het toppunt van zijn kunnen is immers een creatieve kracht waar maar weinigen tegen opgewassen zijn. Wij, de lezers, kunnen er alleen maar wel bij varen.

E-mailadres Afdrukken