Banner

Sarah Morris. Astros Hawk

Museum M, Leuven

9.0
Gino Vandenborne - 27 december 2015

Geen enkele stad op aarde is zomaar een stad. Iedere stad van enige omvang bevindt zich op een kruispunt van machtsconcentratie, publieke ruimte en drang naar identificatie. Sinds de jaren negentig onderzoekt Sarah Morris de machtsmechanismen van stedelijke structuren. Museum M in Leuven brengt van haar nu de expo Astros Hawk met films, schilderijen en werken op papier.

Sarah Morris is ongetwijfeld een kunstenares van wereldformaat. M tracht jaarlijks een buitenlandse kunstenaar te presenteren die internationaal als referentie geldt maar in ons land nog niet zo bekend is. Curator Eva Wittocx koos ervoor Morris te tonen aan de hand van vier recente films waarmee schilderijen en tekeningen telkens in verband staan. De expo maakt echter heel duidelijk dat de schilderijen en tekeningen niet ondergeschikt zijn aan de films. Dezelfde concepten worden in de verschillende media uitgedrukt.

In een wereld waar binnen enkele jaren meer dan de helft van de bevolking in steden zal wonen, vond Morris een dankbaar thema in het ontrafelen van de machtsstructuren in wereldsteden. De expo opent dan ook terecht met haar meest recente film, “Strange Magic” uit 2014. De film zoomt in op de vreemde aantrekkingskracht van wereldstad Parijs. De kunstenares maakt er wel meer een gewoonte van om binnen te dringen in normalerwijze ondoordringbare, gesloten kringen. Voor deze film kreeg ze toegang tot de Louis Vuitton Foundation. Ze mocht dan ook de vaak aan alchemie ontleende productieprocessen in de fabrieken van bijvoorbeeld Dior filmen. Centraal element is het vloeibare van Parijs, of het nu het water van de Seine, parfum of een luxeproduct zoals champagne betreft.

Subtiel gaat de film over naar de bouw van het nieuwe uitstalraam van de Foundation, een expogebouw opgetrokken door architect Frank Gehry. Morris suggereert, ondersteund door magnifieke gesynchroniseerde geluidsfragmenten, dat de verkoop van champagne en parfum mee het nieuwe gebouw financiert. Hiermee legt ze de machtsstructuur van Parijs bloot, waar het vloeibare karakter van het geld en het kapitalisme mee zorgt voor de grootstedelijke vernieuwing.

In “Rio” uit 2012 zoomt Morris in op grootstad Rio de Janeiro. De kunstenares toont gelijktijdig een wereld van zon, feest en stranden en een wereld van favelas en politiemacht. Het wordt duidelijk dat de wereld van uitbundigheid niet zonder de wereld van grondige controle kan. De machtsstructuur van Rio de Janeiro werd hier op gebouwd. Parallel maakte Morris ook schilderijenreeksen over Rio en over São Paulo. Eigenlijk vormen deze schilderijen een virtuele architectuur. Er zitten duidelijke elementen van Pop Art en conceptuele kunst in haar werk, maar nooit valt het uit de toon met de eraan gekoppelde film.

Geen dankbaarder onderwerp voor een onderzoekster van machtsverhoudingen dan grootstad Peking tijdens de Olympische Spelen van 2008. Na een hele bureaucratie doorworsteld te hebben, mocht Morris achter de schermen van de openingsceremonie kijken. Ze ontmaskerde de Olympische Spelen echter genadeloos als een façade waarachter andere economische ontwikkelingen in China schuilgaan. De bij momenten razendsnelle economische groei schudde de culturele wereld van de Chinezen helemaal dooreen. Het land met een sterk gecontroleerde beeldvorming diende zich plots open te stellen voor de buitenwereld. De Britse kunstenaar Liam Gillick componeerde een beklijvende soundtrack bij Morris’ film. De corresponderende schilderijen uit deze periode heten toepasselijk “Rings” en “Origami”.

Als extra voor de geslaagde expo ontwierp Sarah Morris voor de bovenste museumzaal van M een nieuwe schildering op twee muren. De levendige compositie bestaat uit elf verschillende kleuren en omkadert het zicht op de Sint-Pieterskerk buiten. “Maqta (Abu Dhabi)” is slechts tijdelijk maar past wonderwel in haar reeks van vijftien muurschilderingen doorheen haar oeuvre. De kunstenares heeft haar entree in ons land niet gemist, en triomfeert zowel op vlak van talent als op vlak van inhoud.

Sarah Morris. Astros Hawk loopt nog tot 20 maart 2016 in Museum M in Leuven

E-mailadres Afdrukken