Banner

Stan Douglas: Interregnum

WIELS, Brussel

8.0
Tamara Beheydt - 30 oktober 2015

WIELS opent het nieuwe tentoonstellingsseizoen met de wereldpremière van “The Secret Agent”, de nieuwe video-installatie van de Canadese kunstenaar Stan Douglas. Het nieuwe werk wordt bovendien getoond in de context van een goed geconstrueerde expo met ook fotografisch werk van Douglas.

“The Secret Agent” is een verfilming van de gelijknamige spionageroman van Joseph Conrad uit 1907. Douglas verplaatst het verhaal echter naar het Portugal van 1975, net na de Anjerrevolutie. Een amateurspion krijgt plots echt een rol als dubbelagent, maar faalt. Typerend voor het verhaal is de machteloosheid van alle personages: van spion tot terrorist tot politie-inspecteur; niemand krijgt uiteindelijk wat hij wil. De film wordt in twee reeksen van drie grote schermen vertoond in een pikdonkere zaal. De bezoeker is gedesoriënteerd en voelt het verhaal van overal op zich afkomen. Dat claustrofobische gevoel roept, in combinatie met de cinematografische elegantie en de suspense-dialogen, herinneringen op aan Hitchcockiaanse spionagedrama’s.

De titel van de expo slaat volgens Douglas op een machtsvacuüm, een afwezigheid van soevereiniteit in filosofische zin. De soevereine macht wordt vervangen door een poëtische en geromantiseerde stem. Dat is net wat in “The Secret Agent” gebeurt met het hoofdpersonage Verloc: hij droomt van een spionagecarrière, maar heeft eigenlijk geen vat op de gebeurtenissen rondom hem. Omdat de scènes afwisselend op de zes schermen verschijnen, wordt de narratieve logica doorbroken en krijgt ook de bezoeker dat bevreemdende gevoel.

De tweede film in Interregnum bewijst Douglas’ methodische en stilistische diversiteit. “Luanda Kinshasa” is een zes uur durende loop van een fictieve muziekopname, die zich afspeelt in een kopie van de beroemde Columbia 30th Street Studio, waar onder meer Miles Davis platen maakte. Uit de film blijkt vooral Douglas’ liefde voor de New Yorkse experimentele muziek van de jaren 1970. De film speelt met de grens tussen documentaire en fictie, maar heeft een belangrijke kwaliteit die in doorsnee documentaires vaak vergeten wordt: de kijker voelt zich deel van de actie.

Vanuit dit documentaire thema vertrok de kunstenaar ook voor de fotoreeks “Disco Angola”, die enerzijds beelden toont van de opkomende discobeweging in het New York van de jaren 1970, en anderzijds van feesten naar aanleiding van de onafhankelijkheid van Angola. Deze reeks vormt dus een mooie trilogie met “The Secret Agent” (want Angola was één van de kolonies van Portugal, die met hun onafhankelijkheid de Anjerrevolutie in gang schopten) en met “Luanda-Kinshasa” (vanwege de context van de New Yorkse muziekscene).

Naast “Disco Angola” maken nog twee fotografische reeksen deel uit van deze expo. Ook als fotograaf onderzoekt Douglas verschillende stijlen en methoden. In “Midcentury Studios” laat hij zich onder meer inspireren door surrealisme en het Hollywood van Hitckcock. De reeks is stilistisch aantrekkelijk, maar “Crowds and Riots” is visueel en inhoudelijk interessanter. Voor deze serie ensceneerde Douglas vier beroemde rellen en grote bijeenkomsten in de geschiedenis van zijn thuisstad Vancouver. De tableaus verbeelden het gedrag van mensen in een menigte en tonen de macht die van verenigde individuen kan uitgaan. Douglas reconstrueerde onder meer de Free Speech Fight van 1912 en de Vancouver Dockworkers Strike van 1935. Het meest indrukwekkend is echter “Abbott & Cordova, 7 August 1971”. Dit werk is samengesteld uit vijftig verschillende foto’s en toont negen scènes waarin jongeren (die betoogden voor de legalisering van marihuana) in aanvaring komen met de ordediensten.

Stan Douglas schuwt geen politieke thema’s, maar weet ze te verpakken in een esthetisch en stijlvol concept. Zijn voorliefde voor de jaren 1970 zorgt ervoor dat Interregnum baadt in de sfeer van die periode: een wereld in verandering en strijd voor vooruitgang, zowel politiek als cultureel. Het was curator Dirk Snauwaerts grote droom een expo over Stan Douglas te maken. De vervulling van zijn wens is waarschijnlijk een van de aantrekkelijkste solotentoonstellingen die al in WIELS te zien waren.

Stan Douglas: Interregnum loopt nog tot 10 januari 2016 in WIELS, Brussel.

Het theaterstuk Helen Lawrence van Stan Douglas wordt op 29, 30 en 31 oktober 2015 opgevoerd in deSingel, Antwerpen.

E-mailadres Afdrukken