Banner

Hendrik Groen

Leven en laten leven

6.0
Ronald Hermans - 09 augustus 2018

Je eigen dood in scène zetten om zo je leven radicaal om te gooien. Het zal maar in je hoofd ontspruiten als idee. Hendrik Groen, de bekendste bibliothecaris van Nederland, schrijft zijn eerste roman. Liefhebbers van zijn voorgaande werken kunnen op hun beide oren slapen. Leven en laten leven is geschreven in dezelfde kenmerkende stijl.

Hendrik Groen werd bekend bij het grote publiek door zijn dagboeken. In Pogingen iets van het leven te maken (2014) en Zolang er leven is (2016) bericht deze bejaarde Amsterdammer over de wantoestanden in het rusthuis waar hij verblijft. Hij weet hiermee een gevoelige snaar te raken en de boeken werden stuk voor stuk bestsellers. Heel Nederland stond in rep en roer en was terecht bezorgd om zijn oude dag. Later bleek het om een publiciteitsstunt te gaan. Hendrik Groen was een pseudoniem voor Peter de Smet en de dagboeken waren pure fictie. Dat was een geslaagde zet, sinds er ondertussen 500 000 exemplaren vlotjes over de toonbank gingen. De vertaalrechten zijn aan meer dan vijfendertig verschillende landen verkocht en ze zijn met groot succes verfilmd. De serie “Het geheime dagboek van Hendrik Groen”, met onder andere André van Duin, was te bekijken op NPO1 en haalde op topmomenten twee miljoen kijkers.

Lang wachten op een derde uitgave hebben we niet moeten doen. In 2017 raakte bekend dat er een opvolger in romanvorm zou verschijnen. Doordat de auteur hetzelfde pseudoniem blijft behouden, gaan veel lezers ervanuit dat het een vervolg is op de rusthuisdagboeken. Dat is echter niet het geval en daardoor ontstaat enige verwarring. Leven en laten leven is een nieuwe roman die niets met de originele Hendrik Groen te maken heeft. Na de dagboekenstunt werd algemeen aangenomen dat Peter de Smet wel onder zijn echte naam verder zou schrijven. Maar zoals hij al enkele keren via zijn uitgever heeft laten weten, is dat niet zijn intentie en zal hij als Hendrik Groen verder blijven publiceren.

Het verhaal gaat over Arthur Ophof, een bedeesde vijftiger, die in het leven op een zijspoor is beland. Na een onverwachte bezuinigingsronde bij zijn werkgever, besluit hij om een deel van zijn riante ontslagvergoeding te gebruiken voor een nieuw anoniem leven in Toscane. Met behulp van zijn vrienden bedenkt hij een plan om zijn eigen dood in scène te zetten. Zodoende hoopt hij een “pak gezeur” te kunnen overslaan en niet door derden op andere gedachten gebracht te worden. De hele opzet lukt aardig, maar natuurlijk loopt het naar het einde toe niet volledig zoals gepland.

Het goede aan de roman is dat het vlot geschreven is en dat het langzaam opbouwende aspect uitnodigt om te blijven lezen. Daarnaast is er, net zoals in de voorgaande werken, hier en daar wat zwarte humor in terug te vinden. Hendrik Groen heeft een aangename eenvoudige schrijfstijl, iets waar hij zijn handelsmerk van heeft gemaakt. In Leven en laten leven maakt hij gebruik van een wisselende dialoogvorm. Die vindt plaats tussen Arthur Ophof en zijn vrouw. Er wordt daarbij afgewisseld tussen een gesproken hoofdstuk en een reactie door een van beiden daarop in gedachtenvorm. Het verhaal heeft daardoor een constante actie-reactie-gedachtencyclus, wat wel prettig is om te volgen. De eerste helft van het boek lijkt op stilstaand water, gevuld met verveling, uitzichtloze situaties en gekibbel. Naar het einde toe gaat de snelheid van het verhaal fors omhoog. Het hoogtepunt ligt ongetwijfeld op het moment wanneer Arthur Ophof, vanaf een verdekt balkon, zijn eigen begrafenis gadeslaat.

Hendrik Groen injecteert zijn boeken bij momenten graag met keihard realisme. Hieronder verstaan we geen schrijnende taferelen, maar de dagdagelijkse weergave zoals de realiteit zich aanbiedt. Arthur Ophof is zijn uitzichtloze baan beu en vele bladzijden worden hiermee gevuld. Zijn vrouw is van mening dat het huwelijk uitgeblust is en ook dit komt uitvoerig aan bod. Als je dit patroon regelmatig herhaalt krijg je een nogal droge materie. Dat het leven niet altijd rock-'n-roll is, is voor de meeste volwassenen een vaststaand feit. Maar hierin schuilt het gevaar dat veel lezers zichzelf zullen tegenkomen. De realiteit is bij momenten zo weergegeven dat het geen fictie meer lijkt te zijn. Daardoor krijgt het boek een nogal negatieve nasmaak.

Hendrik Groen schrijft met Leven en laten leven een ietwat vreemd boek. Het verhaal heeft dezelfde kenmerken dan zijn eerdere publicaties, maar kan niet echt blijven boeien. Gaandeweg valt het wat in elkaar en raakt de lezer niet verlost van een treurige saaiheid, die als een rode draad doorheen het boek loopt. De plot en het einde van het boek zijn ook niet echt origineel te noemen, maar de auteur slaagt er wel in om dit “op zijn Groens” weer te geven. Verloren is dit werk zeker niet, maar een derde kaskraker zit er voorlopig niet in.
E-mailadres Afdrukken