Banner

2013 volgens Tobias

Tobias Burms - 16 december 2013
Een cinefiel bemint wel 1000 films, maar wordt slechts zelden verliefd. Brian De Palma behoort tot het selecte clubje van regisseurs voor wie ik een onvoorwaardelijke adoratie heb (en u mag er zeker van zijn dat het merendeel van dat clubje al jaren onder de zoden ligt). Zijn mise-en-scène, muziekkeuze, vertrouwde thema’s en omgang met acteurs: ik kan er niet genoeg van krijgen. Passion is niet zijn allerbeste werk en kent enkele schoonheidsfoutjes, maar dat zie ik met plezier door de vingers. De liefde maakt blind, zeggen ze dan.

2. Frances Ha
Goeie god, een zwart-wit film over New Yorkse hipsters op twee?! Frances Ha lijkt op het eerste gezicht misschien een veredeld afstudeerproject (zoals het zwakkere Oh Boy, ook van dit jaar), maar het is eigenlijk een buitengewoon geestige, subtiele en vooral menselijke film. Greta Gerwig, de verpersoonlijking van onbeholpenheid, speelt één van de aandoenlijkste personages ooit. De boodschap is één van overtuigd optimisme, maar toch durft regisseur Baumbach in te gaan tegen een idyllische voorstelling van intellectuele, besluiteloze midtwentysomethings uit andere joie de vivre films en toont hij de banaliteit van het dagelijks leven.

3. Mud
Prachtig coming-of-age verhaal, volledig verteld uit het standpunt van de 14-jarige protagonist, waardoor het geheel, een beetje à la E.T., haast een magisch-realistisch kantje krijgt. De Arkansaanse couleur locale en het voortkabbelende tempo geven de film helemaal het gevoel van een zwoele zomernamiddag en zal de ravottende schelm in iedere (mannelijke) kijker weer naar boven halen. Toch is de manier waarop het centrale thema, namelijk liefde, behandeld wordt te volwassen om dit een louter jongensavontuur te kunnen noemen.

4. A Touch of Sin
Bijzondere combinatie tussen een sociaal geëngageerd drama en een pulpy wraakthriller, rijkelijk overgoten met talloze verwijzingen naar traditionele Chinese cultuur die een bewust contrast vormen met de verwesterde industriële setting. Ook cinematografisch gaat regisseur Jia ambigue te werk en gebruikt hij een beeldtaal die zowel registrerend als stilistisch is.

5. Pain & Gain
Pain & Gain is de belichameling van zijn onderwerp. Zo grotesk, over-the-top en fout dat je haast zou denken dat de film is geregisseerd door een stel anabolenfreaks die hun eigen versie van Goodfellas wilden maken: met het tempo en de subtiliteit van een op hol geslagen stier raast de film door met constant aanwezige voice-overs, scènes die eerder als vignetten werken en volgepropt zitten met de meest uitzinnige details, extreem lompe humor en de zelfbewust overdreven videoclipstijl die de beleving van de megalomane personages goed uitdrukt. Zeg wat je wil over Michael Bay, maar dit is de eerste film waarin hij persoonlijkheid toont en treffend met beelden werkt. Die persoonlijkheid is misschien onaangenaam en de beelden zijn één en al lelijkheid, maar dat maakt het niet minder interessant.

6. The Counselor
Uitgespuwd in Amerika (altijd een goed teken), maar met open armen ontvangen hier in Europa (althans door mij). Bikkelharde, fatalistische thriller die op een sublieme wijze western en film noir conventies combineert tot een eigenzinnig geheel. De afstandelijke vertelstijl zorgt voor een permanent gevoel van dreiging en de fel bekritiseerde, hoogdravende dialogen zijn misschien wel betekenisvoller dan ze klinken.

7. The Grandmaster
Wong Kar Wai, de meester van de melancholie, levert niet zijn beste film af, maar wel degene met de meeste grandeur. Grootse gevechten, grootse decors, maar vooral groots in emoties.

8. Blue Jasmine
Na slechts één misser opnieuw een schitterende Allen, waar gaan we dat schrijven? Sterker nog, Blue Jasmine is misschien wel zijn beste werk van deze eeuw. Nog beter dan Midnight in Paris, omdat Allen hier (zoals in zijn hoogdagen) zich weer op de dunne scheidingslijn tussen komedie en tragedie begeeft. Soms weet je niet of je moet lachen of huilen. De film heeft zijn kwaliteiten voor een groot stuk te danken aan Cate Blanchett, die een onuitstaanbaar neurotisch, maar toch ook meelijwekkend personage speelt zonder zich ooit schuldig te maken aan de obligate Allen imitatie.

9. To the Wonder
Malick wordt steeds enigmatischer en eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat ik zijn groter wordende nadruk op zware levensbeschouwelijke thema’s en penetrante voice-overs niet altijd kan appreciëren. Langs de andere kant lijkt hij met To the Wonder zijn unieke beeldtaal wel geperfectioneerd te hebben. Bovendien blijft het één van de sterkste regisseurs in het uitbeelden van de typische Jerkwater USA cultuur: 40 jaar na Badlands blijft zijn kijk op het leven in Amerikaanse dorpjes nog steeds even fascinerend en oprecht. Ook vormt To the Wonder met The Tree of Life een autobiografisch tweeluik waar je echt kunt voelen hoe een man met veel liefde, maar een zekere wrangheid, terugdenkt aan zijn jonge jaren.

10. The Bling Ring
The Bling Ring is onderschat (aanvankelijk ook door mij) en allicht een beetje te klein om echt een blijvende indruk te kunnen maken. De nieuwste Sofia Coppola mocht dan ook ‘maar’ deelnemen in het Certain Regard programma van Cannes (de vernedering!). De film lijkt misschien oppervlakkig, is dat in zekere zin ook, maar Coppola maakt de bewuste keuze om zich te beperken tot een korte, maar krachtige en authentiek aanvoelende rush is van feestjes, glamour en valley girl kakafonie zonder daarbij aandacht te willen besteden aan dieper liggende motieven of psychologie van de personages. Een film over gejaagdheid mag ook wel gejaagd zijn.

Flop euh... 2
Beneveld door de kerstvreugde (en goedkope jenever) schenk ik bij deze gratie aan alle slechte films van 2013. Er zijn slechts twee titels waar ik toch even mijn gal op wil spuwen. Mijn minnelijkheid heeft immers ook zijn grenzen!

Hitchcock
Nieuw dieptepunt in Hollywood’s biopic debacle? Een film die ons leert dat Alfred Hitchcock een soort zatte nonkel was die met goed geluk wel eens een succesje trof, meestal grotendeels te danken aan de bemoeienissen van zijn vrouwtje (dat muizige mensje Alma Reveille, weet u wel). Het stuk waar men beweert dat Hitchcock de douchescène filmde door Janet Leigh heel veel schrik aan te jagen en de spontaniteit van het moment vast te leggen zou de regisseur van dit broddelwerkje – een onbenul wiens naam het vermelden niet waard is- een levenslange ban uit de filmwereld moeten opleveren.

Only God Forgives
Na Drive (sorry, cinefiele goegemeente) komt Nicolas Winding Refn alweer aanzetten met een o zo esthetisch verantwoorde film die op een totaal geforceerde manier hengelt naar de status van een misbegrepen meesterwerk en haast een checklist van criteria lijkt af te werken: een existentiële (stiekem weet ik helemaal niet wat dat woord betekent) wraakfilm, personages die eindeloos voor zich uitstaren en alle vormen van communicatie vermijden, oedipuscomplexen, body horror, neonbelichting, een wannabe Kubrickiaanse / Lynchiaanse (schrap wat niet past, allebei mag ook) obsessie met de kleur rood, een goeie scheut sadisme en met als kers op de taart een totaal misplaatst vuilbekkend personage dat nog een paar cheap laughs uit de brand moet slepen.

En dan nog...
Guilty pleasures: alles met Stallone en / of Schwarzengger, alles van James Wan en The Lone Ranger: een film waar men binnen twintig jaar misschien de charme van zal in zien.

Teleurstelling van het jaar: Faust. Echt zo’n film die de Shawshank Redemption fan in mij naar boven haalt.

Beste Eddie Murphy hommage: Samuel L. Jackson in Django Unchained.

Onaangenaamste déjà -vu van het jaar: Polanski die het potsierlijke Bitter Moon nog eens overdoet in Venus in Fur.

Personage waar ik mezelf het best in kon herkennen: zonder enige twijfel James Franco in Spring Breakers

Beste kill: een Noord-Koreaan wordt in Olympus has Fallen doodgemept met een buste van Abe Lincoln. God bless America.

Tagline van het jaar: “enough said!” (van Sharknado)

Grootste I-told-you-so van het jaar: de desastreuze omzet van RIPD. Serieus, zou er iemand ooit in dat totaal debiele project geloofd hebben?

2013, het jaar van de documentaire? Met Stories we Tell, The Act of Killing en A Story of Children and Film drie ontzettend verfrissende documentaries gezien. Over het hopeloos overroepen Blackfish en The Imposter zullen we maar zwijgen.

E-mailadres Afdrukken