Beste bijberoep ooit: Tom Waits, acteur

Dennis Van Dessel - 03 december 2013

Zangers en muzikanten die plotseling opduiken in films zijn a dime a dozen – ook zo genoten van Rihanna’s optreden in Battleship? – maar Tom Waits is een buitenbeentje in dit gezelschap, omdat hij ook écht een volwaardig acteur is, met theatre credits in onder andere het befaamde Steppenwolf Theatre in Chicago. Dat Waits présence heeft, was al lang duidelijk van zijn optredens, maar zijn vermogen om ook echt te verdwijnen in een personage is opmerkelijk. We zetten zijn vijf meest opvallende filmoptredens op een rijtje.

One from the Heart (1982)

Geen Waits voor de schermen van deze beruchte Francis Ford Coppola-film (enfin, je kan hem héél even zien als trompetspeler), maar eens zoveel achter de schermen. In de vroege jaren tachtig was Waits op zoek naar manieren om zijn creatieve vleugels uit te slaan. Hij had het gevoel dat hij steeds opnieuw dezelfde plaat aan het maken was en wilde inspiratie opdoen buiten de muziekindustrie. Zijn kans kwam er toen hij rond 1980 Francis Ford Coppola ontmoette. De regisseur was bezig met de preproductie van One from the Heart, een extravagante ode aan de ouderwetse MGM-musicals. De bedoeling was om niet de personages zelf te laten zingen, maar wel songs op de soundtrack te gebruiken om het verhaal te vertellen en de gevoelens van de personages uit te diepen. Waits, die grote creatieve vrijheid krijgt, noemt het zijn beste werkervaring tot dan toe en ontmoet tijdens de productie zijn vrouw, Kathleen Brennan, die op dat moment werkt voor Coppola’s studio, American Zoetrope. One from the Heart werd een gigantische flop aan de box office, maar geeft Waits wel de tweede adem waar hij naar zocht. Het is begin van een lange samenwerking tussen hem en Coppola: Waits acteerde ook nog in The Outsiders, Rumble Fish, The Cotton Club en Dracula.

Je ziet Tom Waits en Coppola aan het werk in de making of van One from the Heart

Down by Law (1986)

Waits’ acteercarrière nam pas écht een hoge vlucht toen hij midden jaren tachtig opdraafde in Down by Law, een gortdroge komedie (nuja) over drie mannen die een cel delen en uiteindelijk ontsnappen uit de gevangenis. Regisseur Jim Jarmusch en Waits wilden oorspronkelijk samenwerken aan een verfilming van Waits’ theatervoorstelling Frank’s Wild Years, maar kregen de financiering niet van de grond. Down by Law was hun kans om toch samen iets te realiseren en wat bleek? Waits’ wat groezelige verschijning en schuurpapier-stem paste perfect bij de bizarre, absurdistische toon die Jarmusch wilde voor zijn film.

Bram Stoker’s Dracula (1992)

Na enkele commerciële filmflops op rij (At Play in the Fields of the Lord e.d.) zag Waits zijn kans om een mainstream succes te scoren met Bram Stoker’s Dracula, waarvoor hij opnieuw samenwerkte met zijn vriend Coppola. Ondanks het feit dat hij als Renfield, de gesjeesde dienaar van Dracula, slechts een bijrol heeft, is Waits één van de hoogtepunten van de film, met een demonische acteerprestatie vol energie, én met een geloofwaardig Brits accent (eat your heart out, Keanu Reeves!). Het verhoopte mainstream succes bleef niet uit: Dracula werd één van de meest rendabele films van dat jaar, maar Waits stond blijkbaar niet te springen om daarop te incasseren. Hij bleef kiezen voor eigenzinnige filmproducties, en stond een jaar later al voor Robert Altmans camera.

U kent de film al van buiten? Een half uur aan deleted scenes, hoe klinkt dat?

Short Cuts (1993)

Altmans mozaïekvertelling over een vijftiental mensen in Los Angeles blijft één van de beste films uit zijn lange carrière; een diep menselijke film waarin de kortverhalen van Raymond Carver haast naadloos tot een fascinerend geheel worden gesmeed. Tom Waits heeft opnieuw een vrij kleine rol, maar speelt slim in op zijn het imago van filosofische zatlap, dat hij zeker aan het begin van zijn muziekcarrière cultiveerde. Als bezopen vriend van Lily Tomlin brengt hij een bitter gevoel voor humor naar de film – en dat terwijl hij op dat moment zelf een geheelonthouder was.

The Imaginarium of Dr. Parnassus (2010)

Waits had voor het eerst samengewerkt met regisseur Terry Gilliam in 1991, toen hij een cameorolletje speelde in The Fisher King. Gilliam was een zelfverklaarde fan van Tom Waits, die hij omschrijft als “a man who sings for the angels with the voice of the devil”. Twintig jaar later kreeg Waits een veel grotere rol als de duivel zelf in Gilliams fantasie The Imaginarium of Dr. Parnassus. Waits was tegen die tijd een gelegenheidsacteur geworden, die alleen filmprojecten aannam als hij er echt iets in zag, of als er een regisseur aan het roer stond waarmee hij echt graag wilde samenwerken. Dr. Parnassus bood hem de twee: de kans om een showy rol te spelen én om samen te werken met een unieke, eigenzinnige regisseur.

E-mailadres Afdrukken
 
Beste bijberoep ooit: Tom Waits, acteur

advertentie
Banner

TEST