Banner

Hugo

7.0
Dennis Van Dessel - 26 december 2011

Hoezeer we ook abjecte fans zijn van Martin Scorsese (we hebben replica's van zijn legendarisch borstelige wenkbrauwen naast ons bed liggen voor eenzame nachten), de voortekenen waren eerlijk gezegd niet bepaald gunstig voor zijn jongste worp, 'Hugo'. Een vroege trailer toonde ons veel slapstick in wat een verdacht onrealistisch treinstation in Parijs leek. Een kinderfilm in 3D, vol pratfalls, en dat geregisseerd door de maker van 'Goodfellas', serieus? Geen nood, echter: 'Hugo' wordt algemeen ontvangen als een grand cru, er is nu al enige Oscar-buzz rond de film ontstaan, en hoewel we toch graag wat kanttekeningen bij dat gejuich plaatsen, is het inderdaad een verfrissende, geslaagde change of pace geworden, waarin de regisseur op zijn 69ste zowaar een kant van zichzelf toont die we nog niet eerder gezien hadden. En ja, dat onrealistisch treinstation en zelfs die 3D worden verantwoord door de inhoud van de film.

Het verhaal speelt zich af in het Parijs van de jaren dertig. Hugo (Asa Butterfield, één van de jongetjes uit 'The Boy in the Striped Pyjamas') is een weesjongen die zich schuilhoudt achter de schermen van een (fictief) station, waar hij de klokken onderhoudt. Zijn vader (Jude Law) was een uitvinder, die op het moment van zijn dood werkte aan een mechanische pop. Nu probeert Hugo de "automaton" verder af te werken, waarvoor hij regelmatig kleine onderdelen gaat pikken bij Georges (Ben Kingsley), de eigenaar van een speelgoedwinkeltje. Wanneer hij de oude man echter beter leert kennen, ontdekt hij (spoiler, I guess, hoewel het in sé niet veel zou mogen uitmaken) dat Georges niemand minder is dan Georges Méliès, de filmpionier die ooit nog een raket in het oog van de maan schoot. De gedesillusioneerde regisseur en de door techniek bezeten jongen ontdekken dat ze elkaar misschien kunnen helpen.

Op die manier blijkt 'Hugo' toch een meer persoonlijke film te zijn voor Scorsese dan we op voorhand hadden kunnen vermoeden. De regisseur is al jaar en dag de voorzitter van The Film Foundation, een stichting gewijd aan de restauratie en preservatie van oude films - vooral uit het tijdperk van de stomme film, toen men vaak geen enkele reden zag om prenten te bewaren nadat ze hun tijd in de zalen hadden gehad; ongeveer 80 procent van alle films uit die vroege periode zijn definitief verloren gegaan. Die kwestie staat centraal in 'Hugo'. Het beste deel van de prent is een lange flashback, waarin we zien hoe Méliès primitieve special effects gebruikte om zijn fantastische visies tot leven te wekken - zeemeerminnen, mannetjes in de maan, mensen die verdwijnen. In die sequens is de passie van Scorsese voor die films bijna tastbaar, om nog maar te zwijgen van een scène waarin Hugo gaat kijken naar Harold Lloyds 'Safety Last' (de beroemde scène waarin Lloyd aan een wijzer van een klok hangt te bengelen, vele verdiepingen boven de grond). Op dat moment is Scorsese in feite biografische cinema aan het maken, en je voélt het. Het is niet veel bijna-zeventigjarigen gegeven om nog zo gepassioneerd te werk te gaan.

In dat opzicht is het dus best wel toepassend dat de regisseur 3D gebruikt voor 'Hugo': Méliès vond eigenhandig technieken uit om zijn fantasierijke taferelen te voorschijn te toveren; alles wat hij deed, was per definitie cutting edge, want er bestond gewoon nog niets. Dus hoe vertel je dan een verhaal over die man? Door zelf de nieuwste technieken te gebruiken. Samen met de B-52s en 'Two Girls and a Cup' (ken uw klassiekers!), is 3D één van die dingen waar ik echt misselijk van word, en hoewel ik niet direct mijn mening over dat technisch gadget herzie, moet ik het toegeven: na 'Avatar' is dit de tweede 3D-film waar ik met plezier naar heb gekeken. Het beeld was niet te duister, ik kreeg er geen hoofdpijn van en ook niet dat irritante gevoel dat ik geen vat kon krijgen op de choreografie van de scènes omdat die extra dimensie mijn overzicht in de weg stond. Scorsese draaide in native 3D - in tegenstelling tot de conversies van 2D die je meestal te zien krijgt - en hij hield gewoon ook rekening met die extra dimensie in zijn cameraplaatsing en montage. Om het spanningsveld tussen de voor- en achtergrond te benadrukken, laat hij bijvoorbeeld continu stofjes door de lucht zweven, of kleine sneeuwvlokken in buitenscènes. Dat is knap gedaan, en daar bovenop komt ook nog eens een gestileerd productie-ontwerp en een glorieuze fotografie van Robert Richardson. 'Hugo' speelt zich af in een kleurrijk universum, dat visueel vaag doet denken aan dat van Jean-Pierre Jeunet (maar dan met échte emoties in plaats van eindeloze excentriciteit). Alles is minstens één stap verwijderd van de werkelijkheid; het is de realiteit, gefilterd door de fantasie van een kind dat net de cinema heeft ontdekt en er door bezeten is. Op dat vlak is het de mooiste film die Scorsese in jaren heeft gemaakt.

Maar dan blijft er wel het feit dat de plot als dusdanig maar weinig spankracht bezit. Veel conflict is er eigenlijk niet, dus om alles voort te stuwen, sleurt scenarist John Logan er Sacha Baron Cohen bij als een protserige stationopzichter die niet liever doet dan kinderen naar het weeshuis te brengen. Dat personage moet op tijd en stond zorgen voor wat actie: een (weliswaar met zwierige camerabewegingen in beeld gezette) achtervolging, flink doorspekt met slapstick. Maar je merkt dat dit aspect van het verhaal Scorsese eigenlijk niet veel kan schelen; de scènes zijn wat al te duidelijk voer voor kinderen en voor iedereen die zich niet interesseert in dat gedoe over oude filmmakers. Naast Baron Cohen loopt er trouwens nog een bende nevenpersonages rond die nu eens echt niéts te doen krijgt: Richard Griffiths, Christopher Lee en Emily Mortimer zijn allemaal vaste gezichten in het station, maar waarom ze nu eigenlijk in de film zitten, is mij nog steeds een raadsel.

Da's een belangrijke kritiek, maar begrijp me zeker niet verkeerd: 'Hugo' heeft meer dan genoeg boeiende elementen om je twee uur lang mee te slepen, en wanneer Scorsese zich kan concentreren op de thema's waar hij echt door gepassioneerd is, ontwikkelt de film zich zelfs tot het pareltje waar andere critici zonder voorbehoud over spreken. 'Hugo' is een prent die niets minder wil zijn dan pure magie - meerbepaald, de magie die Méliès tot leven wekte voor zijn publiek honderd jaar geleden. En af en toe raakt hij er. Niet altijd, maar af en toe wel. Een half-gemiste kans, kan je dan zeggen, maar dat is nog altijd meer dan de meeste regisseurs in hun hele carrière presteren.

E-mailadres Afdrukken
 
Hugo
USA / 2011
Regie: Martin Scorsese
Scenario: John Logan
Met: Asa Butterfield; Ben Kingsley; Chloë Grace Moretz; Sacha Baron Cohen; Jude Law; Christopher Lee
Duur: 126 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST