Banner

Hereafter

4.0
Dennis Van Dessel - 23 januari 2011




Wanneer mensen elkaar een beetje beter leren kennen, komt er onvermijdelijk een moment waarop de vraag wordt gesteld: "Geloof jij dat er iets is na de dood?" Er zal wel een tijd zijn geweest dat het meest populaire antwoord op die vraag iets met een god en eeuwige gelukzaligheid te maken had, maar wat je nu, in onze gezellig ontzuilde tijden het vaakst hoort, is de ultieme dooddoener: "Ik geloof dat er iets is. Ik weet niet wat, maar iets." Het iets-isme is zonder meer de meest populaire religie van de late twintigste, en vroege eenentwintigste eeuw - wat natuurlijk ieders goed recht is (zo lang je maar niet aan de Scientology zit of een zweverige, geheel verkeerd begrepen variant op een Oosterse filosofie aanhangt, is het mij allemaal best), maar een dergelijk antwoord heeft ook de neiging om elke zinvolle discussie meteen tot een halt te brengen, gewoon omdat het zo vaag is. Clint Eastwood heeft met zijn nieuwste, 'Hereafter', min of meer 'Iets-isme: the movie' gemaakt. De prent kondigt zich aan als een meditatie over de dood en hoe ermee om te gaan, maar als puntje bij paaltje komt, stuurt hij je naar huis met de volgende boodschap: "Maak je niet te veel zorgen, want er is iets na de dood. We weten niet wat, maar iets." Wat ongetwijfeld zeer mooi en troostend bedoeld is, maar het is ook zodanig algemeen en safe dat je er als kijker maar weinig mee aankunt.

Eastwood en scenarist Peter Morgan (die normaal gezien de recente politieke geschiedenis aanpakt in zijn scripts, zoals in 'The Queen' en 'Frost/Nixon'), vertellen de verhalen van drie mensen die elk op hun eigen manier te maken krijgen met de dood. George (Matt Damon) is een arbeider die echt contact kan maken met overleden mensen - tot voor enkele jaren werkte hij als medium, maar de emotionele tol daarvan werd zo zwaar dat hij dat volledig heeft opgegeven. In Frankrijk ontmoeten we Marie (Cécile De France), een journaliste die een bijna-doodervaring beleeft bij de tsunami van 2004. Daarna ziet ze de zin van haar dagelijkse leven niet meer in, en ruilt ze de politieke berichtgeving in voor de zoektocht naar antwoorden op meer existentiële vragen. En in Engeland volgen we Marcus (gespeeld door de tweeling George én Frankie McLaren), een jongen van een jaar of tien die zijn broertje verliest in een auto-ongeluk. Zijn heroïneverslaafde moeder gaat daarna een afkickcentrum in, zodat Marcus geplaatst wordt bij een pleeggezin. In een poging om zijn broer terug te vinden, loopt Marcus zowat alle psychische charlatans van Londen af.

De films van Clint Eastwood hebben altijd al getuigd van een spirituele kant aan zijn persoonlijkheid. Soms zijn het oudere personages die in het reine proberen te komen met hun verleden ('Unforgiven'), vaak zijn het mensen die worstelen met morele vraagstukken dan wel psychologische crisissen, waarvoor ze hulp vinden bij kerkfiguren ('Million Dollar Baby', 'Changeling'). Hoe dan ook, Eastwoods films behandelen vaak (onrechtstreeks) vragen over de ziel en over de rol van religie in het leven van hun personages. 'Hereafter' is zijn eerste film waarin dergelijke thema's volop naar het voorplan worden gehaald, wat meteen de reden is waarom de prent zo veelbelovend leek. Een film over de dood, gemaakt door een man van 80, die in eerdere films al blijk heeft gegeven van een subtiele, genuanceerde blik op gelijkaardige onderwerpen: je zou denken dat zo'n film wel wat interessante conclusies zou trekken, een standpunt zou innemen of aan zou zetten tot discussie. Maar... wel, nee. Eastwood en Morgan spelen op veilig - om vooral maar niemand voor het hoofd te stoten, sturen ze hun scenario zorgvuldig weg van een religieuze invulling (het hiernamaals van 'Hereafter' hoort aan geen enkele god toe), en geven ze ons in plaats daarvan de vage notie dat gestorven mensen op de één of andere manier toch voortleven. Er is iets. Ze weten niet wàt, maar iets. Het gevolg is dat 'Hereafter' onder alle omstandigheden en voor elk mogelijk publiek aanvaardbaar en oncontroversieel blijft - de film provoceert niet, maar zalft. Hij lokt niet uit, maar sust. En het kan aan mij liggen, maar ik heb liever dat een film - zeker één over een dergelijk thema - me een beetje prikkelt.

Van de drie verhalen, is het de plotlijn rond Matt Damon die het beste uit de verf komt. Mensen die beweren dat zijn vertolking wel erg ingetogen is, hebben ergens wel een punt, maar zijn functie is dan ook die van toeschouwer - George ziet letterlijk het lijden in het heden en verleden van anderen, en moet die pijn ergens een plaats geven. Damon vult zijn rol op een understated manier in - alleen in 'The Good Shepherd' was hij nóg introspectiever - maar gaandeweg sleept hij ons wel mee. Het Britse verhaal is degelijk geconstrueerd, maar welbeschouwd eigenlijk schaamteloos sentimenteel, terwijl de gebeurtenissen rond Marie weinig geloofwaardig zijn en te veel blijven hangen in etherisch gebabbel (hoewel het helpt dat Cécile De France goed op dreef is - op haar eentje slaagt ze er in om haar portie van de film toch nog halfweg te verkopen, met een doorleefde acteerprestatie).

Los van al die inhoudelijke problemen, blijft de klassieke stijl van Eastwood natuurlijk wel als een huis overeind staan. We krijgen naar goede gewoonte een gracieuze cameravoering en een rustig tempo, dat haaks staat op de heersende neiging om alles toch maar sneller en flashier te maken. En ja, we moeten toegeven dat het verhaal, ondanks alles, wel fascinerend genoeg is om je twee uur lang bij de les te houden. 'Hereafter' is onderhoudend, maar niet diepzinnig, niet verrijkend. Goh, hoor ik u denken, moét dat zonodig, dat diepzinnig en verrijkend? Niet als je 'Little Fockers' maakt, nee. Maar als je Clint Eastwood bent en je maakt een film over de dood en al wat daarna komt, dan schep je wel een beetje die verwachtingen.

Eastwood heeft de laatste jaren al een paar teleurstellingen afgeleverd (zou 'Gran Torino' nu nog door veel van zijn verdedigers herinnerd worden, vraag ik me plots af?), maar zijn films ademen wel steeds zoveel natuurlijke klasse uit, dat je blijft hopen dat de volgende weer een meesterwerk wordt. Next up: 'J. Edgar', een biopic over de beruchte FBI-chef, met Leonardo DiCaprio. Laat ons hopen dat dat 'm wordt.

E-mailadres Afdrukken
 
Hereafter
USA / 2010
Regie: Clint Eastwood
Scenario: Peter Morgan
Met: Matt Damon; Cécile De France; Frankie McLaren; George McLaren; Bryce Dallas Howard
Duur: 129 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST