Banner

The Happening

3.0
Dennis Van Dessel - 18 juni 2008




't Is belangrijk om bepaalde dingen strikt gescheiden te houden in het leven: whisky en cola, Celine Dion en een microfoon, je vrouw en je grote liefde... Er zijn nu eenmaal zaken die niks met elkaar te maken hebben of mogen hebben. En op net dezelfde manier mag je nooit een regisseur die iets te vertellen heeft verwarren met eentje die dénkt dat hij iets te vertellen heeft. Er was een tijd dat M. Night Shyamalan iets te vertellen had. Met thrillers als 'The Sixth Sense' en 'Unbreakable' wist hij fantastisch georkestreerde suspense te koppelen aan een interessante thematiek, om vaak onderkoelde, maar altijd sfeervolle films af te leveren die drie dagen later nog onder je huid zaten. Gaandeweg is de jonge Indische god echter van z'n sokkel gesukkeld - in 'The Village' voerde hij z'n vertrouwde nummertje net één keer te vaak op, en 'Lady in the Water' was een afzichtelijk egoproject dat terecht werd genegeerd door het publiek. (Narfen en scrunten, mijn gat, ja!) Vooral in Amerika groeide er erg veel tegenstand tegen de man (die naar verluidt niet gespeend is van een egoprobleem op zijn tijd en daardoor heel wat volk in de filmindustrie op de tenen heeft getrapt). Het verzamelde filmjournaille had z'n messen dan ook al geslepen nog voor zijn nieuwste, 'The Happening', goed en wel de zalen in kwam. De prent werd afgeslacht (hoewel hij bij ons iets beter wordt ontvangen) en als het volk ditmaal even massaal thuisblijft als met 'Lady in the Water' zou de heer Shyamalan het wel eens moeilijk kunnen krijgen om z'n carrière terug op gang te krijgen. En nee, dat zeg ik niet met leedvermaak. Eerder met een ietwat verwonderd gevoel: hoe heeft zo'n getalenteerde cineast het zo ver kunnen laten komen?

De premisse van 'The Happening' kan nochtans tellen: een golf van zelfmoorden teistert de oostkust van de VS. Mensen springen massaal van gebouwen af, jagen zich een kogel door hun kop of zoeken originelere manieren om zichzelf van kant te maken (de combinatie van een menselijk lichaam en een industriële maaimachine levert boeiende resultaten op). Al snel wordt duidelijk dat er een stof in de lucht zit die de zelfmoorden uitlokt - waar de overheid eerst nog spreekt van een terroristische aanval, blijkt al gauw dat het de natuur zelf is die het gif de lucht in spuit. Elliot (Mark Wahlberg), een leerkracht wetenschappen uit Philadelphia, gaat samen met zijn vrouw (Zooey Deschanel) op de vlucht voor de wraak van moeder aarde.

Shyamalan is altijd een man van het understatement geweest, zijn films steevast geconstrueerd volgens het principe less is more, en daar is geen verandering in gekomen nu hij een apocalyptisch doemscenario onder handen neemt. Dit is een man voor wie de wereld niet eindigt met een knal, maar met een zucht. In een poging het oprukkende gevaar te ontvluchten, zien we voltallig Philadelphia op treinen en bussen kruipen, maar dat gaat niet gepaard met hysterie of plunderpartijen - in het universum van Shyamalan zitten ze met verdwaasde, bijna verdoofde blikken naast elkaar, alsof ze net wakker zijn geworden en nog niet goed uit hun ogen kunnen kijken. De personages praten niet, ze fluisteren. De emoties die de figuren hier tonen zijn zo ingehouden en tam dat het bijna absurd wordt. Let op een vroege scène, waarin een bouwvakker plotseling al zijn collega's van hun stellingen ziet springen. Terwijl de lichamen één voor één met een sappige splat! landen, kijkt hij toe met een gezicht alsof hij een lichtjes onaangenaam, maar uiteindelijk ongevaarlijk insect aan het bestuderen is. Een hele film lang komt er simpelweg te weinig reactie, te weinig emotie van de personages.

De beruchte teruggetrokken levensstijl van Shyamalan (de man woont ergens op een boerderij in Pennsylvania en wilt naar verluidt zo min mogelijk met Hollywood of de rest van de filmwereld te maken hebben), heeft dan toch zijn tol geëist. Hij heeft hier zijn film vol gestouwd met personages en dialogen die nooit noemenswaardige gelijkenis vertonen met normaal menselijk gedrag. Neem nu de relatie tussen Elliot en zijn vrouw Alma, wellicht het slechtst uitgewerkte aspect van de prent: Alma voelt zich schuldig omdat ze een tijdje geleden (hou je vast aan de takken van de bomen) tiramisu is gaan eten met een collega. Sindsdien wordt ze door die kerel gestalkt dat het een aard heeft, tot we haar aan de telefoon horen zeggen: "We ate tiramisu together once, it didn't mean anything!" Overspel is ook niet meer wat het geweest is. Lachen gegarandeerd, alleen wordt die huwelijkscrisis wel gebruikt als voornaamste motivatie voor de twee hoofdpersonages. Dat is hun clichématige crisis waar ze doorheen moeten, in al dit soort films heb je dat. Maar in plaats van meeslepend of engagerend te zijn, is het simpelweg lachwekkend.

De acteerprestaties zijn er dan ook naar: Mark Wahlberg geeft hier waarschijnlijk de slechtste acteerprestatie uit zijn carrière (is dit dezelfde man die we in 'Boogie Nights' en 'The Departed' zagen?!). Hij staart verdwaasd in de camera, fronst de wenkbrauwen en fluistert voor de rest een hele film lang in dezelfde monotoon. Zooey Deschanel is zo mogelijk nog erger, hoewel het niet helpt dat zij de meest lachwekkende regels tekst uit het hele scenario te debiteren krijgt: "Ik toon niet graag mijn emoties," horen we haar een keer of tien zeggen. Dat blijkt wel.

Shyamalan kan nog altijd regisseren - er zitten best een paar spannende momenten in 'The Happening' en het concept is sterk - maar hij zou zichzelf moeten laten bijstaan door een goede scenarist. Ik denk dat het echt zo simpel is: hij heeft iemand nodig die weet hoe hij geloofwaardige menselijke emoties in een script kan stoppen en hoe je een plausibele dialoog pent. Eens hij die heeft, kan Shyamalan 'm nog altijd beter in beeld brengen dan het gros van al wie zich tegenwoordig regisseur durft te noemen (hoewel hij in dit geval zijn personages wel eens wat minder vaak recht in de camera had mogen laten kijken).

'The Happening' had het potentieel om een voltreffer te worden. De regisseur probeert in te spelen op ecologische angsten die de laatste jaren volop aan het groeien zijn bij maar al te veel mensen. De angst dat we de natuur zodanig aan het verknoeien zijn dat moeder aarde wraak neemt - we zien dat trouwens al gebeuren, in de vorm van orkanen, droogtes en overstromingen. Shyamalan voert dat idee tot in het extreme door, en daarmee heeft hij du wel degelijk een boeiend uitgangspunt vast. Maar wat doet hij ermee? Hij bevolkt het met schijnbaar emotieloze figuren die teksten uitspugen die geen enkel normaal mens ooit uit z'n mond zou kunnen krijgen. Shyamalan wilt nog altijd heel belangrijke dingen zeggen. Hij weet alleen niet meer hoe. Ik hoop nog altijd dat hij zijn stem terugvindt.

E-mailadres Afdrukken
 
The Happening
USA / 2008
Regie: M. Night Shyamalan
Scenario: M. Night Shyamalan
Met: Mark Wahlberg; Zooey Deschanel; John Leguizamo
Duur: 91 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST