Banner

Harsh Times

6.0
Dennis Van Dessel - 23 maart 2007





Soms kan het schijnbaar nog niet zoveel kwaad dat een film enkele jaren op de plank blijft liggen voordat hij eindelijk de zalen inrolt. Meestal betekent zo'n "kalm aan"-politiek van de verdeler de financiële doodsteek voor een prent, maar in het geval van David Ayers thriller-drama 'Harsh Times' hebben de twee jaar tussen voltooiing en release de film enkel actueler gemaakt. Hij werd gefilmd in 2004, was af in 2005, maar bleef stof verzamelen bij de studio tot eind 2006. Gevolg: in de tussentijd kwam 'Batman Begins' uit, die van hoofdrolspeler Christian Bale plots een superster maakte, en was de thematiek rond een getraumatiseerde oorlogsveteraan nóg prangender geworden met het aanslepen van de Irakoorlog. 'Harsh Times' bereikt ons nu als een statement over een tijd die nog niet helemaal was aangebroken toen hij gemaakt werd.

Bale speelt Jim Davis, een ex-soldaat die na zijn dienst in de Golfoorlog terug is gekeerd naar Los Angeles. Hij heeft een vriendin zitten in Mexico, met wie hij wil trouwen zodat ze naar de VS kan overkomen, en besteedt zijn dagen aan pogingen om een job te vinden bij de politie. Tussendoor trekt hij op met zijn beste vriend Mike (Freddy Rodriguez), om te zuipen, te blowen, lowlifes geld en drugs af te troggelen, en af en toe eens goed op de vuist te gaan.

Erg sympathiek dreigt Jim daarbij nooit te worden - hij gedraagt zich als een bezopen student die continu z'n mannelijkheid wil bewijzen door iedereen die hij ontmoet te kleineren. Hij is een racist (check hoe hij een Aziaat begint te pesten die voor hem in een rij staat te wachten), een seksist ("laat een wijf je nooit vertellen hoe je moet leven!"), en met momenten zelfs weinig meer dan een volbloed psycho. We horen zijn vrienden vertellen over de relaxte kerel die hij vroeger was, maar die dagen zijn long gone.

Echt veel intrige valt er in 'Harsh Times' niet terug te vinden. We volgen een drietal dagen uit het leven van Jim - een ongeleid projectiel dat op scherp werd gesteld in het leger en nu onherstelbare schade kan berokkenen aan iedereen die in zijn buurt komt. Hij rijdt rond door Los Angeles, probeert bij de flikken binnen te raken en weerhoudt Mike ervan om naar een job te zoeken (iets waar diens vriendin nogal op begint aan te dringen). Terwijl hij rondrijdt, doet hij zowat alles dat niet deugt. Zijn leven is richtingloos, wat ook aan de film een tamelijk losse structuur geeft. De meeste films werken volgens een vast patroon, waardoor je perfect kunt bijhouden hoe ver in het verhaal je al gevorderd bent - je weet wel ongeveer hoe lang het allemaal nog zal duren. Door de structuur van 'Harsh Times' weet je dat eigenlijk niet; Jim en Mike zwalpen door de stad en hun leven als ademende illustraties van een groter probleem. Hoe lang hun rit zal duren en waar die naartoe zal leiden? Who knows?

Met die greep uit het leven van Jim probeert David Ayer iets te zeggen over de manier waarop het leger en een oorlogssituatie nog het grootst aantal slachtoffers maakt op het psychologische front. Je kunt dan wel levend uit een oorlog thuiskomen, maar wat dàn? Jim is doordrongen van een verknipte blik op "man-zijn": een man voelt geen emoties (behalve misschien de occasionele onhoudbare woedeaanval), een man is sterk, een man kickt ass. Een man drinkt 's morgens achter het stuur z'n eerste biertje en houdt pas op als hij gaat slapen. En bovenal pikt hij van niemand shit. Jim, en in mindere mate ook zijn vrienden, leven in een 'G.I. Joe'-jongetjesfantasie, die allicht werd gekweekt in het leger.

Op zichzelf is dat een interessant gegeven, maar het probleem met 'Harsh Times' is dat Ayer enigszins blijft steken in alleen het tonen van dat haantjesgedrag. Af en toe krijgen we een hint dat Jims etterachtige manier van doen een gevolg is van wat hij heeft gezien in Afghanistan en omstreken, maar die momenten zijn maar al te kort. Een flardje dialoog, een ultrakorte flashback en een verwijzing naar het feit dat Jim tijdens zijn dienst enkele mensen koelbloedig zou hebben afgemaakt, moeten volstaan. En het is niet genoeg. We observeren Jims gedrag, we weten dat hij mentaal zwaar fucked up is en er wordt wel verwezen naar de redenen daarvoor... Maar we voelen het niet. Ayer probeert van Jim een tragische figuur te maken, een goed mens die ten oorlog trekt en als een slecht mens terugkeert. Maar in de praktijk zitten we twee uur lang opgesloten met een volstrekte klootzak, voor wie je absoluut geen mededogen gaat voelen omwille van z'n verleden. Thematisch vertoont 'Harsh Times' heel wat gelijkenissen met 'Taxi Driver', maar waar Martin Scorsese in die film perfect de ondergang van een beschadigd mens wist weer te geven, raakt de regisseur hier niet veel verder dan het illustreren van zijn gedrag.

Maar goed, die illustratie is op zichzelf genomen wel boeiend - aan het einde gaat Ayer wat te ver met een ongeloofwaardige finale, maar tot dan krijg je wel een scherp geobserveerde prent die van de eerste tot de laatste minuut een krachtige intensiteit weet vol te houden. Er zitten nauwelijks rustpunten in 'Harsh Times', wat samen met het nerveuze camerawerk zorgt voor een bewust opgefokte sfeer. Iets anders zou allicht niet bij de personages gepast hebben. Je wilt eigenlijk niks met die mensen te maken hebben, maar dammit, je hoeft je ook niet te vervelen zolang je bij hen bent.

Christian Bale draaide 'Harsh Times' voor z'n doorbraak en toont dat hij absoluut geen schrik heeft om een antipathiek personage neer te zetten. Hij gaat all the way in de slijmerigheid en oppervlakkigheid van Jim en knettert alweer met dezelfde "kijk naar mij en ik sla op je smoel"-mentaliteit die hij ook aan de dag legde in 'Batman Begins' en 'The Prestige'. Freddy Rodriguez heeft het dan weer moeilijk om zich staande te houden in een scenario dat meer emotionele betrokkenheid vereist dan hij zomaar kan leveren.

'Harsh Times' is sowieso een interessante prent, die talent toont. Ayer behandelt een boeiend onderwerp op een manier die niet helemaal de inzichten verschaft waar hij op mikte, maar die wel een intense emotionele ervaring biedt. Het is nog geen 'Taxi Driver', maar wie weet wat er van zo iemand nog allemaal in de pijplijn zit?

E-mailadres Afdrukken
 
Harsh Times
USA / 2005
Regie: David Ayer
Scenario: David Ayer
Met: Christian Bale; Freddy Rodriguez; Eva Longoria; Chaka Forman
Duur: 115 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST