Banner

De Hel van Tanger

6.0
Dennis Van Dessel - 16 maart 2006




Mijn persoonlijke idee van de hel was tot voor kort erg duidelijk afgebakend: gehandboeid aan Filip Dewinter opgesloten zitten in een huiskamer met sanseveria's voor de ramen, bloemetjesbehang, muziek van Helmut Lotti op de radio en op de tv een eindeloze herhaling van de dvd van 'Confituur'. Mét de extra's erbij. Maar zoals 'Midnight Express' al lang geleden bewees en 'De Hel van Tanger' nog maar eens bevestigt, kan het leven in een gevangenis die zuidelijker ligt dan Frankrijk ook geen lachertje zijn. Alan Parkers klassieke folterfilm speelde zich af in Turkije, deze in Marokko, maar de plots lijken nogal sterk op elkaar, en de films uiteindelijk ook. Basisgedachte: als je dan toch de bak in moet vliegen, doe het dan ergens waar je maximaal met vijf man in één cel moet slapen, en waar je eten niet op eigen krachten wegloopt.

Filip Peeters speelt Marcel Van Loock, een buschauffeur die in 1996, samen met zijn collega Wim Moreels (Axel Daeseleire), een lading toeristen naar Marokko voert. Op de terugweg wordt hun bus echter tegengehouden aan de grens voor een drugcontrole: in de laadruimte blijkt maar liefst 350 kilo hasj verborgen te zitten. De eigenaar van het busbedrijf, Scholten (Peter Bolhuis), wordt eveneens aangehouden en bekent dat de hele smokkel zijn idee was, maar zowel Van Loock als Moreels worden veroordeeld tot vijf jaar cel. En in een Marokkaanse gevangenis kan dat tellen, zo blijkt: Van Loock moet vechten om een deken te bemachtigen, voedsel dient, net als alles, betaald te worden met sigaretten en de cipiers grijpen wel héél erg snel naar hun wapenstokken. Terwijl we zien hoe op het thuisfront pogingen ondernomen worden om Van Loock terug naar huis te krijgen, gaat de gezondheid van de buschauffeur er zienderogen op achteruit.

'De Hel van Tanger' betekent een gedeeltelijke reünie van de ploeg achter de verdienstelijke thriller 'De Indringer': Frank Van Mechelen regisseert weer, en zowel Filip Peeters als Axel Daeseleire zaten toen ook al in de cast. Een succesvol trio: hun nieuwe samenwerking bevat meer dan genoeg kleine foutjes, er zijn heel wat punten waar je bedenkingen bij kunt maken, maar het is in ieder geval de eerste film uit de fait divers-reeks die je echt het gevoel geeft dat het over een volwaardige bioscoopprent gaat. (Niet dat de concurrentie zó sterk was, met 'Verlengd Weekend' en 'Dennis Van Rita' als voorgangers, maar soit.) 'De Hel van Tanger' stààt er, als individuele productie, onafhankelijk van andere projecten die in dezelfde reeks passen.

Aan het scenario van Paul Piedfort zal dat nochtans niet gelegen hebben, want de problemen die deze film heeft, situeren zich bijna allemaal daarin. Zo kan Piedfort niet vermijden dat zowat alle gebruikelijke clichés van de gevangenisfilm aan bod komen: we krijgen de wijze, oudere gevangene die Van Loock onder zijn hoede neemt, de corrupte advocaten en rechters, de sadistische bewakers en zelfs een ontsnappingspoging over het dak. Iedereen die ooit 'Midnight Express' gezien heeft, zal regelmatig een déjà-vu gevoel krijgen, hoewel daar wel meteen moet worden bijgezegd dat Piedfort en Van Mechelen een genuanceerder beeld proberen op te hangen dan Oliver Stone en Alan Parker destijds. Ze maken er een punt van om ook een sympathieke medegevangene (Achmed, van Borgerhout) te introduceren, én een humane cipier die probeert te helpen waar hij kan. Op die manier vermijden ze het latente racisme van 'Midnight Express'.

Het is een moeilijk geval, gevangenisfilms en clichés. Een groezelige wereld waarin Marlborosigaretten de gangbare valuta zijn en niet bepaald liefdevolle blow jobs worden gegeven in de douches - we hebben dat allemaal al zo vaak gezien dat je van platitudes zou kunnen spreken, maar langs de andere kant wil ik best geloven dat het er in die gevangenissen effectief zo aan toe gaat. 'De Hel van Tanger' werd gebaseerd op het ware verhaal van Pierre Stukken, en hoewel de filmmakers wel de nodige vrijheden zullen hebben genomen, schijnt dit redelijk overeen te stemmen met de werkelijkheid.

Hoe het ook zij, cliché of niet, die gevangenisscènes wérken: Van Mechelen heeft hier een strakke film gemaakt, waar nauwelijks enig vet aan zit, en zowel de sets als de belichting weten de kleverig warme, benauwende sfeer van die smerige nor mooi tot leven te wekken. De film wordt minder interessant wanneer de focus verschuift naar Van Loocks familie in België: Warre Borgmans bezondigt zich aan een irritant staaltje overacting als schoonbroer van Marcel, die achterover leunt met een cognac en zelfgenoegzaam mompelt dat hij "wel eens contact zal opnemen met een kennis bij het gerecht". Die scènes zijn al bij al weinig geloofwaardig, en ze breken de claustrofobische sfeer van de rest van de film.

Ook de manier waarop de autoriteiten - Marokkaanse én Belgische - worden afgeschilderd, is erg eenzijdig. Van Mechelen en Piedfort gaan resoluut de populistische toer op, en veranderen 'De Hel van Tanger' ei zo na in een simplistisch politiek pamflet: "De grote meneren, de ministers met hun dikke pree, die geven niks om simpele werkmensen als wij! Met één telefoontje zouden ze alles kunnen oplossen, maar ze willen niet, want het kan hen niks schelen!" Dàt is zo ongeveer het betoog dat je hier aantreft - ik ben nog nét naïef genoeg om te geloven dat de werkelijkheid wel complexer zal zijn dan dat.

Wat 'De Hel van Tanger' boven de middelmatigheid weet uit te trekken, zijn de acteerprestaties in de hoofdrollen. Axel Daeseleire is opvallend sterk als Wim Moreels - zijn prestatie hier en in de tv-reeks 'Matroesjka's' verleden jaar suggereert dat hij op z'n best is wanneer hij zich inhoudt. Als hij emoties voluit moet brengen, durft hij nog wel eens te schmieren (zijn woedeuitbarstingen in de onvolprezen sitcom 'Dennis' zijn nu al legendarisch), maar hoe kalmer aan hij het doet, hoe beter hij is. En dan is er natuurlijk Filip Peeters, die hier een ware tour de force uithaalt als Marcel Van Loock: niet alleen onderging hij een fysieke transformatie voor z'n rol (hij viel meer dan dertig kilo af), maar hij weet ook elke emotie op een subtiele, genuanceerde manier weer te geven. Zonder dat hij ooit de indruk geeft dat hij een uitsloverige one man show aan het geven is, slaagt hij erin om helemaal in zijn personage te verdwijnen. Als hij dit had gepresteerd in Amerika, had hij gegarandeerd een oscarnominatie op zak.

'De Hel van Tanger' loopt net wat te braaf in de pas van de klassieke bajesfilms en de politiek van de prent is wel érg eenzijdig - maar als drama werkt dit best, en de acteurs op zichzelf maken hier al de moeite van.
E-mailadres Afdrukken
 
De Hel van Tanger
B / 2006
Regie: Frank Van Mechelen
Scenario: Paul Piedfort
Met: Filip Peeters; Axel Daeseleire; Peter Gorisson; Els Olaerts; Warre Borgmans
Duur: 105 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST