Banner

The Hitchhiker's Guide to the Galaxy

6.0
Dennis Van Dessel - 16 augustus 2005




En Terry Gilliam maar denken dat hij al lang bezig is aan zijn Don Quichote-project. Neenee, als je echt eens het verhaal van een onmogelijke filmproductie wil horen, dan moet het dat van Douglas Adams' 'Hitchhiker's Guide To The Galaxy' zijn: het is al van 1982 geleden dat de auteur zijn eerste versie van het scenario indiende. Sindsdien is dat scenario drie keer herschreven, zijn er een tiental regisseurs en nog veel meer acteurs aan te pas gekomen tot eindelijk, meer dan twintig jaar na dato, de film de zalen binnenrolde. Adams, schrijver van eerst de radioreeks en vervolgens de vijf romans van 'Hitchhiker's Guide', heeft het zelf niet meer mogen meemaken, maar geen paniek: het resultaat is de moeite. Een meesterwerk is het niet, oké, maar dat heeft dan ook meer te maken met problemen die eigen zijn aan het bronmateriaal dan met de filmbehandeling die het heeft gekregen.

De plot begint wanneer de aarde vernietigd wordt om plaats te maken voor een intergalactische snelweg. Arthur Dent (Martin 'The Office' Freeman) is een doodgewone Engelse slungel die door zijn vriend Ford Prefect (Mos Def) gered wordt, op het laatste moment voordat de planeet ontploft. Ford blijkt een buitenaards wezen te zijn, een schrijver voor The Hitchhiker's Guide To The Galaxy, een immens populair elektronisch boek dat je alles vertelt over... alles. Vooral hoe je doorheen het universum kunt liften voor minder dan geen geld, wie je best kunt vermijden en waar de beste restaurants zich bevinden.

Arthur en Ford komen terecht op het ruimteschip van Zaphod Breeblebox (een uitzinnige Sam Rockwell), de koning van het universum, en Trillian (Zooey Deschanel), een vrouw van de aarde waar Arthur een oogje op heeft. Samen met hen en Marvin, de paranoïde androïde (stem van Alan Rickman) gaan Arthur en Ford op zoek naar het antwoord op het leven, het universum en al de rest. Nuja, het antwoord weten ze al: 42. Ze zouden enkel nog de correcte vraag moeten ontdekken.

Die plot klinkt ongetwijfeld enigszins verwarrend en dat is hij ook. 'Hitchhiker's Guide' werd oorspronkelijk geschreven als een radioprogramma in zes delen (waarna er nog een tweede reeks kwam), en de plot is dan ook zeer episodisch gestructureerd, ook in de romans en - uiteindelijk - in de film. Het lijkt erop dat Douglas Adams steeds een sectie van het verhaal bedacht, zonder zich af te vragen hoe hij van al die personages en al die verhaallijnen later een samenhangend geheel moest maken. Je schrijft een programma van een half uur, en later zie je wel weer. Het gevolg is dat het verhaal van 'Hitchhiker's Guide' altijd al een ietwat richtingloze bedoening was. Je kunt de vijf boeken lezen en achteraf geen idee hebben waar het nu eigenlijk over ging. Hoewel je wél goed gelachen zult hebben. Dat probleem wordt overgenomen in de film: dit is geen verhaal dat van a naar b gaat - in plaats daarvan gaat het van a naar s naar c naar z en zo weer terug naar b. Zodra je op zoek gaat naar logica of consistentie, ben je reddeloos verloren.

Wat inhoudelijk wél erg sterk was in de boeken, en wat ook bewaard blijft in de film, is de subtiele satire op de manier waarop mensen zich laten domineren door hun machines. Ford Prefect noemt zichzelf zo, omdat hij bij z'n aankomst op aarde dacht dat auto's de dominante levensvorm op aarde waren. We krijgen de fantastische Marvin, een robot die met een constante depressie rondloopt omdat hij een immens brein heeft maar geen enkele gelegenheid krijgt om het te gebruiken (Marvin, you saved us! - I know, wretched, isn't it?) en Eddie, een maniakaal enthousiaste en optimistische boordcomputer die de ruimtereizigers aanspreekt alsof hij een deur- aan deurverkoper is. In de romans was dit idee nog iets sterker, maar je ziet het hier ook duidelijk doorkomen - we maken onze machines steeds intelligenter en menselijker, omdat we onszelf eigenlijk willen wijsmaken dat die machines menselijke eigenschappen hébben. Spraaktechnologie, artificiële intelligentie en al die andere technische speelgoedjes zijn niet meer dan manieren om technologie te humaniseren. Douglas Adams voerde dat idee op een logische manier nog een stap of twee verder en gaf de machines in zijn verhaal inderdaad menselijke trekken: depressie, agressie, manische energie en al die andere eigenschappen die we liever kwijt dan rijk zijn.

Debuterend regisseur Garth Jennings' grootste prestatie hier is dat hij zijn speciale effecten onder controle weet te houden - er vallen heel wat knappe dingen te zien in 'Hitchhiker's Guide', inclusief een adembenemende rondrit doorheen de werkplaats van de mensen die de aarde heropbouwen, maar je krijgt nergens het gevoel dat de effecten het verhaal of de humor verstikken. Jennings slaagt er misschien niet in om Adams' onsamenhangende narratieve draden samen te bundelen, maar hij houdt in ieder geval dezelfde speelse toon aan die de boeken hadden en die de fans verwachten. De visuele pracht en praal dient enkel als ondersteuning daarvan.

En grappig is het, met een paar fantastische scènes, inclusief John Malkovich als leider van een planeet waar men neuzen vereert en wacht op de komst van de grote witte zakdoek én een ronduit hilarische openingssequens waarin we een musicalnummer krijgen, gezongen door dolfijnen: 'So long and thanks for all the fish'. Alleen al die openingsscène is de prijs van een bioscoopticket waard.

Gareth Jennings heeft hier een waardige verfilming van het boek gecreëerd: het verhaal slaat nog steeds nergens op, maar dat is de fout van Douglas Adams, niet die van de regisseur. Voor het overige krijgen we dezelfde satirische terzijdes, dezelfde humor en dezelfde memorabele personages - zij het dan net iets minder van alles, maar ja, dat is dan weer onvermijdelijk bij een film. Toch goed gelachen.
E-mailadres Afdrukken
 
The Hitchhiker's Guide to the Galaxy
USA-UK / 2005
Regie: Gareth Jennings
Scenario: Douglas Adams; Karey Kirkpatrick
Met: Martin Freeman; Mos Def; Sam Rockwell; Zooey Deschanel; Alan Rickman
Duur: 109 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST