Banner

An Elephant Sitting Still (Da Xiang xi di er Zuo )

10.0
David Vanden Bossche - 16 mei 2019
alt

Het monumentale An Elephant Sitting Still is het langspeeldebuut van de Chinese regisseur Bo Hu én meteen zijn afscheidsfilm. Kort na het voltooien van dit verpletterende cinematografische meesterwerk, beroofde Hu zichzelf van het leven – amper 29 jaar oud. Zelfdoding en een opvallend pessimistische levensvisie, hangen dan ook als een schaduw over deze in droefheid gedrenkte film. Net als zijn landgenoot Zhangke Jia koppelt ook Hu zijn defaitistische ideeën aan ontwikkelingen in de sociale werkelijkheid van het moderne China, maar hier is de toon nog donkerder: Hu’s personages zijn enkel dolende zielen in een wereld die elke betekenis verloren heeft.

De Amerikaanse filmcritica Justine Smith, schreef over An Elephant Sitting Still dat ‘als tijd de essentie vormt van de filmkunst, deze prent tijd laat zien die puur betekenisloos geworden is’. Het is een uitstekende samenvatting van wat dit meesterwerk drijft: een gevoel van totale ontreddering – fysiek, intellectueel en emotioneel – vatten in een puur cinematografische taal, die de ideeën in de film letterlijk belichaamt. Zowat de hele film is opgenomen met behulp van een ‘Steadicam’ en zelden was er een meer briljante illustratie te zien van het feit dat Garrett Browns revolutionaire uitvinding de ultieme ‘belichaamde’ camera vormt. Omdat de Steadicam is uitgerust met een systeem van veren dat er voor zorgt dat de bewegingen van de cameraman bij het lopen niet langer overgebracht worden op het toestel, imiteert de techniek op nagenoeg perfecte wijze een proces dat ook onze nek en spieren bewerkstelligen wanneer we rond lopen en de wereld in ons op nemen – dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de ‘handheld’ camera die een soort verhevigde werkelijkheid oproept die verder af staat van onze natuurlijke manier van kijken. Vier uur lang volgen we de droefgeestige personages die dit intieme epos bevolken en de Steadicam maakt ons op indringende manier deelgenoot van hun levens, ons ook veroordelend tot een dolend bestaan in dit grijze en anonieme universum.

alt

De verhalen die Hu vertelt in dit universum, zijn weinig opbeurend. De invoering van een soort roofkapitalisme dat wortel schoot in de al bestaande structuren en daarom uitgroeide tot een monsterlijke mutatie, brengt enkel het allerslechtste in de mens naar boven: iedereen is een harde egoïst, die enkel zichzelf dient. Er is het naiëve schoolmeisje dat een relatie heeft met een leerkracht, maar overladen wordt met alle schuld als diens carrière dreigt te lijden onder de affaire, de wanhoop drijft er haar toe om – in een onthutsend moment – al haar frustratie de vrije loop te laten. Er is een oude man die verhaal probeert te halen bij de eigenaar van de hond die de zijne doodbeet, maar enkel op kilte en vijandigheid stuit. Het enige personage dat echt iets doet voor een ander – een jongen die een klasgenoot helpt en daarbij per ongeluk de pestkop van de trappen duwt – komt er al gauw achter dat geen enkele goede daad onbestraft blijft en ziet geen andere keus dan van huis weg te lopen.

Het alter ego van de regisseur is de broer van de jongen die van de trap viel, een duistere ziel met melancholische inslag die naar eigen zeggen ‘niet van mensen houdt’, maar die wel de enige oprecht grootmoedige daad in de hele film stelt. Al die levens komen op een vreemde manier samen in het verhaal van de ‘stilzittende olifant’ , een soort mythisch dier dat in de noordelijke havenstad Manzhouli onbewogen de mensheid gadeslaat, immuun voor zoveel slechtheid en onverschilligheid.

alt

Wat An Elephant Sitting Still verheft tot de status van grote kunst, is de manier waarop de cineast zijn persoonlijke visie op het leven weet te sublimeren in de vormtaal van zijn medium. Je kan het grondig oneens zijn met de donkere kijk op de menselijke ziel, of er toch op zijn minst bedenkingen bij hebben, maar wat onmogelijk is, is onbewogen blijven onder het bekijken van de film. Als grote kunst inderdaad het persoonlijke sublimeert tot het universele, dan is deze Elephant daar een verbluffend voorbeeld van: ondergedompeld in de verdrietige ziel van Bo Hu, aanschouwen we een waarheid die veel dieper ligt en die ons geopenbaard wordt doorheen de virtuoze filmtaal die hier aangewend wordt. Overweldigend en onvergetelijk en helaas ook niet meer voor herhaling vatbaar daar Hu zijn grote talent met zich mee nam in het graf.

E-mailadres Afdrukken
 
An Elephant Sitting Still (Da Xiang xi di er Zuo )
China / 2018
Regie: Bo Hu
Met: Yu Zhang; Yuchang Peng; Uvin Wang
Duur: 230 minuten


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST