Banner

The Lion King

9.0
Dennis Van Dessel - 09 oktober 2011




Het idee om een populaire film sporadisch opnieuw uit te brengen in de bioscoop, is bij ons zo goed als onbekend, maar in de VS is het een tamelijk courante praktijk. Nog maar enkele jaren geleden werd 'The Godfather' daar in een kraaknette nieuwe transfer in de zalen gebracht, voorafgaand aan zijn eveneens gerestaureerde dvd-release. In principe valt die gewoonte alleen maar toe te juichen, maar nu 'The Lion King', één van Disney's beste en meest populaire animatiefilms, opnieuw de cinema's inrolt, hangt er toch een onprettig, wat al te plat-commercieel smaakje aan. Want wat is het selling point ditmaal? Niet dat een jongere generatie een klassiek geworden film op een groot scherm kan ervaren. Niet dat de prent op zich gerestaureerd of zelfs gehermonteerd is. Maar wel dat ze 'm in een 3D-jasje hebben gegoten. Even eerlijk: hebt u tussen 1994 en het heden ooit, al was het maar één keer, in een zatte bui, gedacht: "Goh, 'The Lion King' was goed, maar in 3D zou hij nog veel beter zijn?" Nee toch? Nochtans rekent men nu gemiddeld 11 euro per persoon voor het voorrecht om deze film, die u zeer waarschijnlijk toch al op dvd hebt liggen, te kunnen bekijken met een brilletje op. En dan doet men nog niet eens de moeite om hem fatsoenlijk te verdelen in zijn originele versie: in de meeste steden kunt u 'The Lion King' alleen in de Nederlandse dub bekijken, wat goed en wel is voor jonge kinderen, maar de talloze volwassen fans in de kou laat staan.

Lieve mensen: ik ben er niet aan begonnen. In plaats van me te ergeren aan 3D en Hollandse stemmen die de plaats innemen van Jeremy Irons en James Earl Jones, heb ik gewoon de dvd nog eens laten snorren. Ik schat dat het ongeveer de tiende keer moet zijn geweest dat ik de film bekeek - de eerste keer was op mijn veertiende, in de bioscoop, in glorieus 2D én in het Engels - en de magie werkte nog steeds. Voor één keer dus geen uitspraken over de kwaliteit van de 3D-transfer, want a) ik kan er niet over meespreken en b) ik voel me bijzonder comfortabel in die onwetendheid.

Heel even de feiten voor die twee wereldbewoners die het nog niet moesten weten: 'The Lion King' gaat over Simba, een welp wiens vader Mufasa (James Earl Jones) de koning is van Pride Rock, een prachtig stukje savanne in centraal Afrika. Scar (Jeremy Irons), de gemene broer van Mufasa, ziet met de geboorte van Simba zijn kans op troonsopvolging aan zich voorbijgaan, en besluit een staatsgreep te plegen. Hij vermoordt zijn broer en overtuigt Simba ervan dat de dood van Mufasa zijn eigen schuld is. Simba gaat op de loop en Scar zwaait de plak over Pride Rock. Maar dan...

En wat er dan volgt, weet u allemaal al. 'The Lion King' was het hoogtepunt van de revival van de Disney Studio's in de jaren negentig. Na een commercieel en artistiek nogal magere output in de jaren tachtig, vond het Huis van de Muis zijn tweede adem met 'The Little Mermaid', 'Beauty and the Beast' en 'Aladdin', drie enorme hits op rij. 'The Lion King' werd binnen de studio beschouwd als een soort "B-project", een tussendoortje in afwachting van 'Pocahontas', hun volgende grote klepper, maar dat pakte anders uit. Het leeuwenverhaal werd een klassieker, terwijl 'Pocahontas' de verwachtingen niet kon inlossen.

Dat onvoorstelbare succes heeft gedeeltelijk te maken met de verhaalstructuur van de film. 'The Lion King' heeft plotelementen bij elkaar gejat uit 'Hamlet' en het bijbelse verhaal van Jozef (die met z'n Amazing Technicolor Dreamcoat, weet u wel), maar ook de Japanse tekenfilmreeks 'Kimba the White Lion' was absoluut een inspiratiebron. Dat creatief leentjebuur-spelen is al vaak op kritiek onthaald, maar je kan niet ontkennen dat de structuur ervan, hoewel traditioneel, erg knap gedaan is. 'The Lion King' is één van de zuiverste voorbeelden van een drie-aktenstructuur die je ooit zult tegenkomen. Eerste bedrijf: Simba en zijn vader in Pride Rock. Dat eindigt dan in de eerste grote plotwending: Mufasa sterft. Tweede bedrijf: Simba in ballingschap, terwijl Scar heerst over Pride Rock. Dat eindigt in grote plotwending twee: Simba ontmoet iemand van thuis, die hem overtuigt om terug naar huis te keren. Derde bedrijf: Simba gaat terug naar Pride Rock en gaat de confrontatie met Scar aan. Drie bedrijven, gescheiden door twee fysieke verplaatsingen van het hoofdpersonage. Netter kan een filmstructuur niet zijn, maar dat analyseren is meer dan alleen een nerdy oefeningetje in filmtheorie: die opbouw geeft de prent immers ook zijn drive. Het zorgt ervoor dat 'The Lion King' continu vertrouwd, maar tegelijk ook nieuw aanvoelt, en dat er een ongelooflijk tempo in de prent zit.

Individuele verhaalelementen zijn dan weer relatief gedurfd: de dood van Mufasa is de eerste keer in een heel lange tijd dat er een "goed" personage on camera sterft in een Disneyfilm. Zelfs de beruchte dood van Bambi's moeder vond off screen plaats. De prent heeft een serieuze ondertoon, die hem een zeker gewicht meegeeft, en die er bovendien in slaagt om niet al te hard te botsen met de obligate comedy sidekicks, Timon en Pumba - twee personages die sindsdien overigens schaamteloos uitgebuit zijn in straight to video-sequels en tv-reeksen allerhande, maar die in beginsel wel grappig zijn.

Visueel speelt de film sterk met de contrasten tussen de rijke, warme kleuren en zachte vormen van Pride Rock onder de leiding van Mufasa, en de kille, duistere, uit scherpe hoeken opgetrokken grot waarin Scar woont. Het beste voorbeeld is wellicht de "Be Prepared"-sequens, waarin Scar zijn snode plannen uitlegt via een liedje. Zijn handlangers, een bende hyena's, paraderen voor hem op een manier die rechtstreeks refereert aan de nazi's in 'Triumph des Willens'. Scar zit hoog boven hen op een puntige rots en dan... tja, dan lijken die rotsen plots te groeien. Ze worden hoger en scherper, tot de realiteit vrijwel volledig wordt achtergelaten. Naargelang het liedje naar zijn climax toewerkt, wordt de setting zodanig gestileerd dat ik moest denken aan expressionistische Duitse horrorprenten uit de periode van de stille film. Het is verreweg de beste scène uit de prent.

Het einde is wellicht het zwakste punt van 'The Lion King'; eens Simba terugkeert naar Pride Rock, moet het blijkbaar allemaal opeens heel snel gaan, en wordt de finale wat al te zeer op een drafje afgeraffeld. Maar goed, het kan de pret niet bederven. Met een tijdloos, goed op poten gezet verhaal, knappe visuals, memorabele personages en sterk stemmenwerk (Jeremy Irons is onvergetelijk), blijft 'The Lion King' één van de ultieme Disneyklassiekers. Nu te zien in prachtig 2D op een dvd near you. Het voornaamste voordeel van de 3D-bioscooprelease is dan ook dat de bluray wellicht niet lang meer op zich zal laten wachten.

Omdat het echt te goed is om te laten liggen, nog even de "Be Prepared"-scène. Jeremy Irons FTW!


E-mailadres Afdrukken
 
The Lion King
USA / 1994
Regie: Roger Allers; Rob Minkoff
Scenario: Irene Mecchi; Jonathan Roberts; Linda Woolverton
Met: Jeremy Irons; James Earl Jones; Matthew Broderick; Nathan Lane; Ernie Sabella
Duur: 89 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST