Banner

The Last Detail

8.0
Dennis Van Dessel - 24 augustus 2005




'The Last Detail' is één van die kleine meesterwerkjes uit de jaren zeventig (toen werden die schijnbaar aan de lopende band afgeleverd), die tegenwoordig grotendeels in de vergetelheid zijn gesukkeld. Wanneer er dan toch over gesproken wordt, is dat gewoonlijk in termen van een jonge Jack Nicholson (pre-'Cuckoo's Nest'), of als een buddy movie avant la lettre. Terwijl niets verder van de waarheid zou kunnen zijn: 'The Last Detail' is een indringende tragikomedie over de onmogelijkheid van vriendschap in bepaalde situaties - onder de grappen, de komische situaties en Nicholsons woedeuitbarstingen, is regisseur Hal Ashby met iets veel ernstigers bezig.

De plot draait rond twee zeemannen, Billy "Badass" Buddusky (Nicholson) en "Mule" Mulhall (Otis Young), die van hun oversten de opdracht krijgen om een gevangene te escorteren van Norfolk, Virginia naar de nor in Portsmouth, New Hampshire. Larry Meadows is een achttienjarige jongen die betrapt werd toen hij veertig dollar uit een collectebus wilde stelen en gelijk acht jaar in de cel aan z'n broek gesmeerd kreeg - de collectebus was bestemd voor het favoriete goede doel van de vrouw van de hoogste officier.

Badass en Mule (het klinkt als de naam van een komisch duo), krijgen medelijden met de jongen, die nog niets heeft gezien en nog niets heeft meegemaakt, maar nu voor een futiliteit acht jaar van z'n leven moet afstaan. Aangezien ze meer dan genoeg tijd hebben gekregen om Larry in New Hampshire af te leveren, besluiten ze een omweg te maken langs New York, waar ze een paar dagen doorbrengen zoals zeemannen dat horen te doen: met wein, weib und gesang. De vraag is alleen wat er gebeurt eens hun tijd op is en de twee MP's Larry aan de gevangenis moeten afleveren. 'The Last Detail' is een typische jaren zeventig-film, wat betreft z'n mentaliteit tegenover het militaire systeem - in 1973 was de Vietnamoorlog nog steeds niet afgelopen, Nixon was nog steeds president en bijgevolg heersten er nog steeds overweldigend negatieve gevoelens tegenover alles dat met het leger te maken had. Ook hier komen ze er niet goed vanaf - de zeemannen van 'The Last Detail' zijn vloekende, boerende en hoerende pummels die hun oversten achter hun rug uitlachen, orders negeren en - in het geval van Badass - hun uniform vooral zien als een goeie manier om vrouwen te versieren. Het is niet dat we hen als personages noodzakelijk onsympathiek vinden, maar modelsoldaten zijn dit bepaald niet. Het leger zelf is dan weer een organisatie die zichzelf genoeglijk wentelt in z'n eigen corruptie, door een onschuldige jongen die ocharme veertig dollar wilde pikken, z'n hele jeugd af te nemen.

Het is door die context dat 'The Last Detail' vaak werd geïnterpreteerd als een film over drie mannen die zich tegen dat corrupte systeem keren door, ongeacht hun orders en Larry's vooruitzicht op zijn straf, zichzelf een drietal dagen lang te amuseren. En inderdaad, het leeuwedeel van de prent lijkt inderdaad die richting uit te gaan. Larry krijgt van zijn twee begeleiders op een paar dagen een ingekorte versie van wat de volgende acht jaar hem normaal gezien hadden kunnen bieden: zijn eerste biertje, zijn eerste kater, een feestje bij een willekeurige vrouw die ze in een café leren kennen, zijn eerste keer seks. Maar kijk dan naar dat einde (en lees niet verder indien u niet wil weten hoe het afloopt): als afscheid besluiten de drie mannen om in Central Park een paar hotdogs te roosteren - een picnick in het putje van de winter, waarom niet? Wanneer Badass en Mule hun rug draaien, zet Larry het echter op een lopen - Badass gaat achter hem, gooit Larry tegen de grond en begint hem te slaan. Uiteindelijk wordt Larry netjes afgeleverd in de gevangenis, maar dan wel met een hoofdwonde waar een paar serieuze vragen over worden gesteld. Wat Hal Ashby en scriptschrijver Robert Towne hiermee suggereren, is dat er wel degelijk loyaliteit bestaat onder de zeemannen, maar dat die uiteindelijk toch op de tweede plaatskomt, na het eigenbelang. Badass en Mule verraden niet dat Larry probeerde te ontsnappen, zo solidair zijn ze nog wel, maar ze denken er niet aan om het legersysteem definitief te verraden. Hoezeer ze ook de buddy hebben uitgehangen tijdens de voorbije dagen, als puntje bij paaltje komt is die vriendschap niets meer dan schijn, het mannelijk machismo van "niemand zal mij komen vertellen wat ik moet doen en laten" is een illusie.

Die thema's worden evenwel verpakt in een film die met momenten bijzonder grappig is (signalen leren met ongeveer een vat bier in je lijf, dàt is lachen!) en waarin Nicholson het hoogtepunt van zijn eerste golf sucessen beleefde. Dit was periode van 'Easy Rider', 'Five Easy Pieces', 'Carnal Knowledge' en 'The King of Marvin Gardens', allemaal van die centrale punten in de filmgeschiedenis van de jaren zeventig, sowieso de meest boeiende periode in de Amerikaanse cinema. 'The Last Detail' is tegenwoordig iets minder bekend, maar Nicholson is alweer één grote brok energie als Badass, een grote smoel die uiteindelijk niet écht durft te rebelleren. Randy Quaid, tegenwoordig een b-acteur die in steeds dommere komedies opduikt, toont hier op jonge leeftijd toch een verbazingwekkende diepgang als Larry - een scène waarin hij zijn kleptomanie bekent aan zijn twee begeleiders, is bijzonder krachtig.

'The Last Detail' is eerder een voetnoot in de rijke filmgeschiedenis van de seventies, maar is en blijft een geestig, thematisch rijk en uitstekend geacteerde prent, die dringend aan een herontdekking toe is.
E-mailadres Afdrukken
 
The Last Detail
USA / 1973
Regie: Hal Ashby
Scenario: Robert Towne
Met: Jack Nicholson; Otis Young; Randy Quaid; Clifton James
Duur: 103 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST