Beats

In 1994 werd in Groot-Brittanië een wetsvoorstel neergelegd – de zogenaamde ‘Criminal Justice & Public Order Bill’ – die samenkomsten verbood rond het gegeven van door ‘repetitieve beats’ opgebouwde muziek. Als was het een daad van bewuste provocatie, opent Beats met deze mededeling en snijdt vervolgens meteen naar beelden van twee jongeren die op hun kamer helemaal opgaan in de keiharde beats die op de radio weerklinken. Met die start lijkt “Beats” even voluit de kaart te trekken van het zich profileren als een verre verwant van Trainspotting: dezelfde Schotse locatie – en dus dito taalgebruik, door muziek voortgestuwde scènes en een zelfbewuste stijl, in dit geval nog versterkt door het gebruik van zwart-wit fotografie. Gelukkig vermijdt de film het om echt in die val te trappen en weet de prent wel degelijk een zekere woede en frustratie te vatten en die in te kapselen in een tijdperk en plaats: Bronski Beats “Smalltown Boy, gevangen in de beats van de jaren negentig.

Het centrale gegeven in Beats is een grootse illegale ‘rave’ die opgezet wordt door een lokale radio-dj als protest tegen het ingediende wetsvoorstel. Voor twee jongens is het echter zoveel meer en vormt die gebeurtenis een mogelijkheid om hun frustraties en dromen de vrije loop te laten. Er is Johnno, een timide jongeman die zich een vreemde voelt in zijn gezin, dat sinds kort bestierd wordt door Robert, een strenge, plichtbewuste politieman die het grijze bestaan nog grijzer maakt. Zijn beste vriend is Spanner, die door Johnno’s moeder fijntjes omschreven wordt als ‘uitschot’, een jongen met ene grote mond die leeft onder het tirannieke juk van zijn oudere broer die drugs verkoopt aan de lokale jeugd, wat meteen de slechte reputatie van de familie verklaart.

Beats lijkt met die karakters enkel stereotypes te gebruiken, maar er gaat een zekere, rauwe energie uit van de knappe juxtapositie tussen de perfect gekadreerde en belichte (de kraakheldere fotografie van Benjamin Kracun is bewonderenswaardig) huiselijke scènes die zo weggelopen lijken uit American Beauty en de opgekropte frustratie van de jongeren. Dit is het Engeland van de diepe sociale stratificatie, geboren uit de nooit verwerkte puinhopen van het Thatcher-beleid, die een voedingsbodem vormen voor Brexit en rellen, maar die ook de wieg waren van de punk, post-punk, new wave en de Manchester-scene. Het is echter opvallend dat het niet die muziek is die hier centraal staat: wel de uit de clubs van Londen, Antwerpen, Berlijn en Ibiza afkomstige ‘beats’ die met hun combinatie van tribalisme en door drugs geïnfuseerde decadentie een cocktail vormden die symbool stond voor het ultieme escapisme.

De regisseur die dit alles in goede banen leidt is Brian Welsh, een man die duidelijk de vinger aan de pols heeft van de Britse samenleving: het is wellicht de enige cineast ter wereld die een film draaide over de nationale obsessie van het land met snooker (The Rack Pack) en het is echt geen grote stap van het verhaal over de rivaliteit tussen ‘blue collar’ hero Alex Higgins en de uit de rijkere samenleving afkomstige zesvoudige wereldkampioen Steve Davis naar de gedesillusioneerde jongeren uit Beats. Ergens halverwege de film gaat Welsh even zwaar uit de bocht wanneer hij de roes van de drugs probeert te vatten in een montage die zich nog het best laat beschrijven als een soort 2001, A Space Oddyssey-moment, maar hij weet zich heel snel te herpakken en leidt Beats naar een getemperd en ingetogen einde dat ook alles in het juiste perspectief zet: geen levenslange vriendschappen of grootse toekomst voor de personages … Dit zijn momenten in het leven van mensen, zoals er miljoenen momenten zijn in het leven van miljoenen mensen en die gaan voorbij, vaak zonder betekenis of echt gevolg …

Beats is verre van een meesterwerk, maar weet een gevoel, tijd en plaats te kanaliseren in filmtaal en bovendien heeft een prent ontegensprekelijk een gevoel voor filmische ritmiek en stijl wanneer die tegen elke verwachting in House Nations The Ultimate Seduction gebruikt als ingetogen achtergrond en Inner City’s Big Fun als hoogtepunt (en niet omgekeerd).

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in