Francis Alÿs’ Children’s Games in KANAL-Centre Pompidou

Francis de Smedt, beter bekend onder de naam Francis Alÿs, wordt weleens als belangrijkste (Belgische) kunstenaar van zijn generatie beschouwd. Na een eerste grote overzichtstentoonstelling in het WIELS, inmiddels jaren geleden, wordt in de vroegere Citroën-garage nu zijn serie “Children’s Games” ondergebracht. Achter de schijnbaar eenvoudige en alledaagse taferelen schuilt echter vooral veel schoonheid en stof tot reflectie.

Indien men u (terecht) heeft gewaarschuwd dat het in KANAL na een kwartier stilzitten toch echt koud begint te worden: er zijn dekentjes voorhanden, en alleen al voor het verrassende videowerk van Alÿs loont het absoluut de moeite een bezoek te brengen aan de indrukwekkende garageruimte. Van hinkelen in een vluchtelingenkamp in Irak tot zandkastelen in Knokke Le Zoute: een volledige verdieping wordt aan de achttiendelige reeks met zowel universele als minder bekende kinderspelletjes gewijd. We komen meteen in aanraking met de inventiviteit, socialiteit en verbeeldingskracht van het kind. Met een achtergrond in de architectuur en eerder werk rond urbaniteit en land-based poetics is het niet verwonderlijk dat Francis Alÿs ook in dit werk de publieke ruimte een belangrijke rol geeft.

In tegenstelling tot zijn vroegere werk komt de kunstenaar hier zelf geen enkele keer in voor. De nadruk ligt vooral op de kinderlijke verbeeldingskracht en het inlevingsvermogen, maar stelt tegelijkertijd het speelse ook meermaals in contrast met de serieuze realiteit van armoede, oorlog en conflict. Daarenboven kunnen kinderen zelf ook onbewust wreed zijn; de sprinkhanen in Venezuela zullen het geweten hebben. De op het eerste gezicht voor de hand liggende titel “Children’s Games” krijgt in dit opzicht meerdere betekenissen en roept vragen op rond onschuld, politiek(e spelletjes), onzin, geweld en illusie. Een ander terugkerend thema in Alÿs’ oeuvre is dan ook de schijnbaar doelloze en herhalende actie. Zo zien we een Mexicaanse jongen een plastic fles telkens iets verder de helling op schoppen, totdat die uiteindelijk weer volledig terug naar beneden rolt, of hoe een zandkasteel in opbouw steeds door de zee wordt weggevaagd.

Tot slot worden ons treffend de sociale interactie en het lichamelijk contact, die vandaag weleens verloren dreigen te gaan, getoond. De kinderen houden zich op verschillende manieren bezig met elkaar en met wat ze in hun omgeving aantreffen. Hopelijk kan binnen dit en zoveel jaar een stuk hout nog steeds als revolver dienen, en behoeft men geen 3D-simulatie met bijpassende geluidseffecten en een robot als tegenstander om zich in te kunnen leven.

Dit sterke en poëtische werk behoort ongetwijfeld tot de hoogtepunten van wat op dit moment in KANAL te bezichtigen valt. Behalve een korte inleidende tekst spreken de individuele video’s verder volledig voor zich – en Alÿs is absoluut begaafd in het observeren en laten spreken van beelden. Het is daarbij mooi om te zien hoe de hem kenmerkende thema’s steeds heel natuurlijk maar ook met voldoende gelaagdheid terugkeren. De opzichtige en meer schreeuwerige installatiekunst in een volgende ruimte van het museum herinnert aan het feit dat met minder toch vaak meer gezegd wordt. Niets aan “Children’s Games” komt overigens moraliserend of opdringerig over; we krijgen altijd de ruimte om zelf te kijken, na te denken, vragen te stellen en nieuwe linken te leggen in een reeds samenhangend verhaal.

De tentoonstelling van dit toonaangevende werk is dan ook een goed begin van KANAL’s missie om een invloedrijk Brussels centrum voor moderne en hedendaagse kunst te worden. Het kan een idee zijn om nog even te wachten met een bezoek tot het buiten iets warmer wordt, maar inmiddels is bekend dat ze deze zomer opnieuw de deuren (poorten) zullen sluiten voor langdurige renovatiewerken.

“Children’s Games” loopt nog tot 19/05/2019 in KANAL-Centre Pompidou.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in