Jim Sauter & Kid Millions + The Gate + Borbetomagus – A Pollock Of Sound :: donderdag 12 november 2015 – Les Ateliers Claus, Brussel

Er zijn van die concerten die je niet snel zal vergeten. Ze maken op een of andere manier zo’n verpletterende indruk dat er een hardnekkige stempel achterblijft, eentje die men niet zomaar kan afwassen. Zo zal de passage van Jim Sauter & Kid Millions nog een tijdlang blijven nazinderen, puur door de brutaliteit van deze performance.

Ingewijden weten wat het betekent wanneer de naam van saxofonist Jim Sauter op een affiche verschijnt. Als een van de drie oprichters van het beruchte noise- en improvisatiegezelschap Borbetomagus moet van hem niets minder worden verwacht dan een drieste pot herrie. Sauter kwam naar Brussel afgezakt met drummer Kid Millions, waarmee hij de afgelopen jaren zowat exclusief samenwerkte. Met dit concert – en bij uitbreiding de tournee – promoot hij tevens de net afgewerkte documentaire “Borbetomagus – A Pollock Of Sound” van Jef Mertens. Maar ook het Amerikaanse The Gate, het trio van tubaspeler Dan Peck, stond die avond op affiche.

Eerst was het tijd voor de Belgische première van de langverwachte documentaire over Borbetomagus, het in 1979 opgerichte trio bestaande uit Sauter, saxofonist Don Dietrich en gitarist Donald Miller. De groep staat geboekstaafd als een van de luidste en meest extreme improvisatiebands ooit en krijgt dan ook vaak het label “cult” opgeplakt. Doordat niet alleen de gitaar maar ook beide saxen elektrisch worden versterkt, creëert Borbetomagus steevast een massieve geluidsmuur, die een ware nachtmerrie is voor de trommelvliezen. Via archiefbeelden (vooral veel fotomateriaal), uitgebreide concertfragmenten en getuigenissen van muzikanten en andere bewonderaars – onder meer Thurston Moore en Hijokaidan -, werd aan een stevig tempo de hele geschiedenis van de band doorlopen. Daarin enkele leuke anekdotes, waaronder eentje van Chris Corsano, die ooit als jonge snaak tijdens een Borbetomagus-concert als geluidstechnicus fungeerde en daarbij een van de monitors letterlijk deed ontvlammen.

Zij die nog nooit van Borbetomagus hadden gehoord, hadden waarschijnlijk moeite om in te pikken. De film richt zich dan ook op een publiek dat vertrouwd is met haar onderwerp en daar sloot The Gate eigenlijk mooi bij aan, want net zoals Sauter en Dietrich stuurt Peck in deze context zijn blaasinstrument (een tuba) door een versterker. Gecombineerd met de bas van Tom Blancarte leverde dat een dikke, lage brij op, waar een nerveus drummende Brian Osborne doorheen kliefde. Het trio heeft al enkele opnames op zijn conto, waarvan de meest recente voor het Gentse label Smeraldina-Rima. In Les Ateliers Claus kon het Belgische publiek de doomjazz van The Gate nu ook live aanschouwen.

Het trio draaide de gashendel meteen helemaal open en schudde het Brusselse concerthuis grondig dooreen. Osborne gooide fragmentarische en gebroken ritmes in het rond en leek door zijn mimiek in een voortdurende kramp te zijn geschoten. De bijdragen van Peck en Blancarte waren het eerste kwartier moeilijk van elkaar te onderscheiden, maar na enige gewenning lukte dat al beter. De muziek van The Gate klonk dan ook als een zware, maar snel bewegende massa, die af en toe kort tot stilstand werd gebracht om even later opnieuw bulderend in gang te kunnen worden gezet. Het trio slaagde er op die manier in om iedereen in die flow te vangen en lieten de aanwezige lijven ongecontroleerd heen en weer schommelen.

Daarna opnieuw enkele Amerikanen op het podium voor een kort maar verpletterend slot. Jim Sauter & Kid Millions dreven gedurende een dikke twintig minuten hun demonen uit, slechts gewapend met een gruwelijk versterkte tenorsax en een drumstel. Bij de eerste ademstoot van Sauter moest iedereen zich al gewonnen geven. Die nooit aflatende agressie en dat knotsgekke volume – vintage Borbetomagus – blijven pure waanzin. Zelfs Millions had het op veel momenten knap lastig om zijn drumsalvo überhaupt hoorbaar te maken. Sauter gunde zijn publiek geen enkele adempauze en kreeg iedereen in de touwen na een korte, maar genadeloos brutale set. We hebben de Brusselse straten zelden zo stil geweten als na dat concert.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in