Schrijvers van contouren. Tekenkunst in het Oude Egypte :: Jubelparkmuseum (KMKG), Brussel

Tien jaar geleden haalde het Jubelparkmuseum met Artiesten van de farao een tentoonstelling van het Louvre in huis. Dit jaar hernieuwt het KMKG die internationale samenwerking met Schrijvers van contouren. Onderwerp van dienst: de tekenkunst van het Oude Egypte met zowel stukken die naadloos aansluiten bij de bekende Oud-Egyptische kunstcanon, als de onverwachte komische buitenbeentjes.

Met de titel ‘schrijvers van contouren’ verwijst de tentoonstelling naar de samengestelde uitdrukking die in het Oude Egypte gehanteerd werd om te verwijzen naar de tekenaars-schilders. Hieronder werden niet enkel de personen verstaan die illustraties op wanden aanbrachten, maar ook de personen die hiërogliefen tekenden, spreuken in dodenboeken schreven of sculptuur beschilderden. Met een bevolking die overwegend analfabeet en ongeletterd was, nam tekenkunst een prominente plaats in de religieuze en politieke sfeer in en bijgevolg in het dagelijks leven. Met Schrijvers van Contouren wil men het verhaal vertellen van die alomtegenwoordige tekenkunst.

Dat Egyptische kunst niet bepaald hip of toegankelijk geacht wordt, is een understatement. De strakheid en orde die er haast synoniem mee is, schrikken al evenzeer af als de hoeveelheid onbekende goden en de onvertrouwde beeldtaal. Misschien daarom dat de tentoonstelling in het Jubelpark zich niet houdt bij de welbekende officiële kunst van het Oude Egypte. Men presenteert de bezoeker bijvoorbeeld ostraca ofwel de stenen kladblaadjes van weleer naast kostbare dodenboeken op papyrus. Niet enkel is het interessant om zo de verschillende manieren te zien waarop tekenkunst in het dagelijkse leven aanwezig was, ook is het een frisse invalshoek op het ontstaansproces van de tekeningen. Ook in de tijd van het Oude Egypte waren schetsen, voorstudies en probeersels courant in de kunstpraktijk. Leerling-tekenaars kopiëerden net als leerling-schilders in pakweg de zestiende eeuw oude voorbeelden om het vak onder de knie te krijgen. Op vele werken in de tentoonstellingen kan men zien hoe ondertekeningen door minder ervaren handen werden aangebracht en vervolgens gecorrigeerd.

In een eerste deel werpt de tentoonstelling licht op zaken die in mindere of meerdere mate stroken met het beeld dat men van de Egyptische kunst heeft. In een tweede deel schenkt men nadrukkelijk aandacht aan de buitenbeentjes, de niet steeds zeldzame, maar wel minder bekende vormen die evengoed deel uitmaakten van de tekenkunst van het Oude Egypte. Afwijkend van het zogenaamde aspectief, ofwel het ‘verwrongen perspectief’ dat ons zo typisch Egyptisch aandoet, komt de bezoeker bijvoorbeeld oog in oog te staan met een vrouw afgebeeld in vooraanzicht. Ook gebochelde en zwaarlijvige mannen verschijnen plots op de scène naast de gestilleerd eeuwig jonge lijven van de officiële kunst. Naast de ex voto’s ofwel tekeningen aangewend als offers en als nuance bij het cliché van de onbuigbare en puur functionele Egyptische kunst, vindt men dan weer humoristische afbeeldingen van musicerende dieren.

Toch, zeg ‘Le Louvre’ en men denkt aan de glazen piramide, de Mona Lisa, de Venus van Milo en tientallen andere zaken vooraleer men bij de Egyptische kunstcollectie aanbelandt. In het Jubelparkmuseum, onderdeel van de Koninklijke musea voor kunst en geschiedenis, is de situatie niet anders. Terwijl bezoekers van het Louvre zich in een meute richting de Grieks-Romeinse sculpturen en zestiende- à zeventiende-eeuwse schilderkunst gegeven, staat Schrijvers van contouren in Brussel in de schaduw van de Van de Velde tentoonstelling. Verassend? Neen. Spijtig? Toch wel.

Ondanks de nadruk die de tentoonstelling legt op de verschillende esthetieken, het ontwerpproces en het presenteren van teksten als tekenkunst, is het eigen aan mensen om tekst te willen lezen. Hoewel duidelijk omkaderd met beknopte wandteksten en extra informatie op de objectplaatjes zal wie echt wil weten wat er nu geschreven of getekend staat, teleurgesteld buitenkomen. Voor hen en voor wie bovenal geïnteresseerd is in hoe de aanwezige objecten in een beeldtraditie passen of pakweg welke conclusies men kan trekken uit de verbeteringen aangebracht in de ondertekeningen, is een gegidst bezoek een must. Al kan wie genoegen neemt met knappe tekeningen ook zo genieten van de in omvang bescheiden tentoonstelling.

Schrijvers van contouren loopt nog tot 19 januari 2014 in het Jubelparkmuseum (KMKG) in Brussel. Info over lezingen en activiteiten in het kader van de tentoonstelling kan men vinden op de onderstaande website.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in