LES NUITS: Tom McRae :: ”Muziek is mijn mysterie”

Tom McRae. Gooi de naam in een willekeurige groep en de meesten reageren met een ongeïnteresseerd “zegt mij niets”, terwijl de schouders ophalend. Behalve die ene leukerd die altijd de interessante wil uithangen natuurlijk. De man heeft er nochtans al een aardige carrière op zitten en kan zich bovendien beroepen op een uitstekende livereputatie. Op zijn zesde studioalbum From The Lowlands, het sluitstuk van een dubbelaar, heeft hij het over liefde, afscheid en de dood. Niet meteen de meest opbeurende thema’s, maar laat dat nu net McRae’s handelsmerk zijn. Intens en vaak triest, maar met net genoeg cynisme en zelfrelativering om het vooral niet op een bleiten te zetten.

enola: From The Lowlands is het tweede deel van The Alphabet of Hurricanes. Met dik twee jaar tussen welteverstaan. Waarom beschouw je dit dan toch als een dubbelaar?
Tom McRae (singer-songwriter): “Het zat al van in het begin zo in mijn hoofd. Ik ben met een heel pak nummers begonnen aan The Alphabet of Hurricanes en kon er gerust de volle tachtig minuten van het schijfje mee vullen. Alleen ben je dan al snel de aandacht van je luisteraar kwijt. Dus ik dacht: ik breng dat eerste deel uit, ga de hort op met mijn band en breng dan zes maanden later een tweede deel uit om er solo mee rond te trekken. Het heeft uiteindelijk toch twee jaar geduurd voor die tweede er kwam, ik heb ondertussen ook al een ander album klaar met de band, maar ik zie die twee toch wel als één groot geheel. Thematisch en emotioneel sluiten ze heel nauw bij elkaar aan.”

enola: Het laatste nummer op From The Lowlands is ook de albumtitel van het eerste deel, “The Alphabet of Hurricanes”. Je eindigt met wat je begonnen bent.
McRae: “Inderdaad. Het zou cool zijn, mocht ik dat woordspelletje kunnen blijven herhalen op mijn volgende platen, niet? (lacht)”

enola: Strak plan! Het lijkt wel alsof je dat hoofdstuk van je leven wou afsluiten.
McRae: “Klopt. Dat gevoel wou ik ook weerspiegeld zien in de plaat. En de song “The Alphabet Of Hurricanes” voelt zeker aan als een einde.”

enola: “Life is in the living not the telling anyway”, luidt het in dat nummer. Ook al redelijk wat meegemaakt, zo te horen.
McRae: “Zoals iedereen wel, zeker? Ik vind het soms moeilijk om in te schatten wat ik wel en niet kan prijsgeven in een nummer. Het mag vooral niet klinken als een pagina uit mijn dagboek met een streepje muziek eronder. Ik ben geen Alanis Morissette. Ik behoed me altijd voor een overvloed aan navelstaarderij onder het mom van kunst. Dus daar gaat die regel over.
Ok, ik heb wel wat meegemaakt, maar ik wil het niet noodzakelijk allemaal kwijt in mijn nummers.”

enola: In het nummer “Ship of Blue and Green” zing je “you were dressed up for the ride/silver dollars on your eyes.” Het lijkt alsof je een dierbare verloren bent.
McRae: “Een goede vriend van mij heeft een tijdje geleden zelfmoord gepleegd. Ik heb lang getwijfeld om erover te schrijven, wist ook niet goed of het wel mocht.”

enola: “Lately’s All I Know” gaat ook over die zelfmoord.
McRae: “Dat was het eerste nummer dat ik daarover geschreven heb. Telkens weer met een andere tekst. Tot ik uiteindelijk besefte: als ik het niet van me af schrijf, dan word ik gek. Dus het was iets wat ik moest doen. Het maakte niet meer uit of het uiteindelijk het album zou halen of niet.”

enola: Delicaat onderwerp om in woorden onder te brengen.
McRae: “Ja. Vooral omdat het eigenlijk over hem gaat. Zijn leven, zijn dood, zijn keuze. Het leek alsof ik iets opeiste wat mij niet toebehoorde, dus ik ben er bewust zeer voorzichtig mee omgegaan. Ik heb het er ook uitgebreid over gehad met onze vrienden. Mag het wel? Zij hebben mij overtuigd om het toch te doen. Al voel ik me er nog steeds ongemakkelijk bij.”

enola: Als het een troost mag zijn, het klinkt echt wel als een eerbetoon.
McRae: “Dat vond ik ook toen ik naar het album luisterde. Veel nummers gaan over hem en zijn ook voor hem bedoeld. En ik heb het uiteindelijk ook aan hem opgedragen.”

enola: Een verwijzing naar de rivier Styx, een nummer met de titel “Fuck You, Prometheus”. Vanwaar die plotse interesse in de Griekse mythologie?
McRae: “Ja, wat is dat eigenlijk? (lacht) Ik had net een nieuw album klaar met mijn vaste begeleidingsgroep, The Standing Band. En daarvoor ben ik bewust anders gaan schrijven. Ik zocht naar mythologische en sprookjesachtige elementen. Dus begon ik mij te verdiepen in die verhalen en de Prometheusmythe sprak me eigenlijk geweldig aan. Hij dacht dat hij de mensheid een dienst bewees door ons vuur te schenken. Maar wie zegt er dat wij dat nodig hadden? Misschien waren we wel beter af in het donker? En dat werd uiteindelijk een metafoor voor mijn carrière en ambitie. Misschien was ik hier beter helemaal niet aan begonnen, zoiets.”

enola: Dat meen je toch niet?
McRae: “Eigenlijk wel. Ik weet nog steeds niet of dit, muziek maken, is wat ik moet doen. Misschien was ik wel beter geweest in iets anders, wie weet.”

enola: Maar je houdt toch van wat je doet?
McRae: “En dat is het hem net. Mocht iemand me zeggen: stop er nu maar mee, het is genoeg geweest, dan zou ik nog steeds in een hoekje gaan zitten met mijn gitaar om een liedje te zingen. Heel egoïstisch van mij, ik moet muziek kunnen maken om me goed te voelen.” (lacht)

enola: Dus zing je “I’ll never set the world aflame.” Vind je dat je niet genoeg erkenning krijgt voor wat je doet?
McRae: “Goh, dat zou ik dan vooral volledig aan mezelf te danken hebben. Het zou al te gek zijn om de schuld daarvoor in iemand anders schoenen te schuiven. Het gaat hem meer over berusting vinden. Ik hoef niet noodzakelijk de wereld in vuur en vlam te zetten. Niet alles moet spectaculair zijn, ik ben nu eenmaal niet het type artiest dat een stadion vult. Ik hoop alleen dat het niet te cynisch of bitter klinkt.”

enola: Gaat het er vooral niet om dat je jezelf niet al te serieus neemt?
McRae: “Inderdaad, een thema dat trouwens als een rode draad door al mijn albums loopt. Daar gaat “Boy with the Bubblegun” over. Je wilt de wereld veranderen, maar uiteindelijk ben je maar een songwriter. Ik schrijf zwaarwichtige muziek, maar ik neem mezelf niet al te serieus. En daarin ligt het verschil.”

enola: Hoe kwam de “Sloop John B”-cover op het album terecht?
McRae: “Mojo Magazine had me gevraagd om een nummer van de Beach Boys te coveren. En ik koos voor “Sloop John B”. Drie vrolijke versies later vond ik het nog steeds niet klinken, dus heb ik er maar mijn eigen, neerslachtige interpretatie aan gegeven. En die versie paste ook wonderwel op de nieuwe plaat. Ik hoop nu wel dat ik het niet verprutst heb.”

enola: Valt wel mee. Er stond een opmerkelijke zin op de binnenhoes van From The Lowlands. Je schrijft: “Ik denk dat ik mezelf nu eindelijk een songwriter kan noemen zonder die term eerst in mijn hoofd te moeten herhalen om te zien of het wel waar is.” Vreemd om zoiets uit de mond van een ervaren singer-songwriter te horen.
McRae: “En toch voelde het zo aan toen ik de plaat voor het eerst echt beluisterde. Ik hoef me niet langer te verontschuldigen voor mijn slechte platen of te pochen over hoe goed mijn ander werk misschien wel is. Ik moet dit gewoon blijven doen, want dit is wie ik ben. Een schouderklopje voor mezelf, weet je.”

enola: Wat betekent songs schrijven voor jou?
McRae: “Het is mijn gesprek met de wereld. Ik roep iets en hoop af en toe een antwoord terug te krijgen. Muziek is de microscoop waarmee ik het leven verken en probeer te vatten. Als songwriter leef ik honderd levens tegelijkertijd. Mijn eigen leven, maar ook dat van mijn nummers en hun personages. De wereld blijft een wonderbaarlijk gegeven voor mij en muziek is dat ook. Sommige dingen kan je nu eenmaal niet verklaren. Mysteries, er zijn er nog zo weinig, maar ze zijn zo belangrijk. En muziek is mijn mysterie.”

enola: Hoe verloopt jouw schrijfproces eigenlijk?
McRae: “Traag. (lacht) Meestal schrijf ik altijd en overal kleine stukjes en krabbel ik ideeën neer in mijn notitieboekjes. Ik hang ook foto’s aan de muur van dingen die ik ergens gezien heb en interessant vond. En jaren later leidt dat alles dan tot een paar volwaardige songs. Ik heb geen vaste manier van werken.”

enola: En toch lijkt het alsof je op elk album volgens een specifiek thema werkt. Je hebt het al over kaartspellen en landkaarten gehad. De dubbelaar verwijst heel veel naar water…
McRae: “En toch doe ik dat niet bewust. Ik besef vaak pas achteraf dat sommige nummers effectief hetzelfde thema aanhalen. Zo’n schrijfproces is vooral heel naïef, je leert telkens nieuwe dingen bij over jezelf.”

enola: Je toert normaal altijd met je vaste begeleidingsband, maar voor From The Lowlands doe je het solo.
McRae: “Ja, ik ben tenslotte een singer-songwriter, weet je nog? Ik heb lang gedacht dat ik het niet kon, een volledig concert op mijn eentje doen. Ik ben altijd op zoek naar die klik met mijn publiek. Vroeger dacht ik dat je die kreeg door hun aandacht op te eisen, maar eigenlijk moet je hen uitnodigen om deel te nemen aan je show. En er bestaan daar trucjes voor. Die heb ik vooral afgekeken van artiesten die ik zelf graag zie optreden.”

enola: Zoals?
McRae: “Rickie Lee Jones heeft me eens compleet van mijn sokken geblazen tijdens een optreden in een klein café in Kopenhagen. Enkel zij op piano en het voelde alsof mijn leven veranderd was na die avond. En Neil Finn van Crowded House, die duikt regelmatig op in een of andere bar in Los Angeles om er een geïmproviseerd optreden te geven. Hij vertelt eerst een grappig verhaaltje en dan zingt hij een liedje dat je hart doet breken. En dan vertelt hij nog iets om je weer aan het lachen te brengen en dan: krak, opnieuw. Dus ja, ik heb die truc eigenlijk van hem gestolen.”

enola: Direct contact met je publiek is heel belangrijk voor je, niet?
McRae: “Inderdaad, een optreden is pas goed als ik mijn publiek mee krijg. En solo lukt dat nog net iets beter. Ik moet mijn groep niet in het gareel houden, kan mijn setlist aanpassen als ik dat wil. Ik kan een praatje slaan met mijn publiek of een nummer compleet verkloten, maakt niet uit. Het heeft iets magisch om al die mensen in iets groters te betrekken. Het gaat dan niet meer over mij of hen, het wordt iets dat zich afspeelt over onze hoofden heen, in een zaal op een willekeurige avond in een stad.”

enola: Je hebt altijd heel dicht bij je fans gestaan. Ook op Facebook en Twitter zie ik je vaak reageren op berichten. Al rare verzoeken gekregen?
McRae: “Constant! En de raarste dingen eerst. Iemand die zijn vriendin ten huwelijk wou vragen bijvoorbeeld en die vroeg of ik eventjes vanachter een boom wou komen springen om een liedje te zingen.”

enola: En doe je dat dan?
McRae: “Als het zo geschift is, dan negeer ik het. Maar als ik een oprechte en beleefde e-mail krijg, dan durf ik er wel eens op in te gaan. Ik heb toch al een paar keer een liedje geschreven voor iemands verjaardag. Ik ben ook een muziekfan, hé. En ik zou het fantastisch vinden, mocht iemand hetzelfde voor mij doen. Als ik iemands wereld ook maar een beetje kan opfleuren, dan doe ik dat met plezier.”

enola: Dat afgewerkte album van je, wanneer plan je dat op de wereld los te laten?
McRae: “Geen flauw idee. Ik wil het samen met de band voorstellen, dus dan wordt het ten vroegste 2015. Misschien doe ik er wel nog iets tussen, wie weet. Nooit plannen maken, dat is het juiste antwoord.”

enola: Bedankt voor het gesprek!

Tom McRae speelt op 13 mei 2013 op Les Nuits Botanique in Brussel en op 1 augustus 2013 op het Klinkers Festival te Brugge.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in