Little Black Spiders

In een niet zo heel ver verleden heette ‘VIER’ nog gewoon VT4, een huis van vertrouwen voor de meerwaardezoekers die zich onder televisiekijkend Vlaanderen bevonden. Het was op die zender dat u kon zien hoe tienermeisjes al dan niet noodgedwongen omgingen met het moederschap en de negen maanden die daaraan voorafgingen. Dat resulteerde in, op z’n zachtst gezegd, weinig eerbare televisie die zich verschool onder het nog minder eerbare etiket van reality-tv en doorgaans voor zijn protagonisten evenveel respect toonde als die protagonisten wijsheid demonstreerden – u hoeft maar een trailertje op te zoeken om citaten als ‘Love you, need you, never let you in de steek’ of ‘Falco en Lorenzo hadden gaatjes in die condoom geprikt’ te aanhoren. Tienerzwangerschappen zijn nochtans van alle tijden, en al even tijdloos is het scheve oog waarmee ze worden bekeken: in de jaren ’70 bracht katholiek Vlaanderen zwangere tieners onder in tehuizen in Lommel of Namen, waarna ze bevielen in Frankrijk en hun kind gedwongen afstonden voor adoptie. Dat is een pak schrijnender dan wat de tienermoeders van VT4 overkwam, maar in Little Black Spiders wordt het wel op een veel schonere manier en met veel meer respect in beeld gebracht.

Catharina, of Katja, (Line Pillet) zoals ze ter plekke wordt genoemd, is zo’n meisje. Ze is een zeventienjarige wees en vier maanden zwanger van haar leraar Grieks (Wim Helsen), en om die reden komt ze terecht in een afgelegen opvangtehuis, waar ze onder toezicht van Zuster Simone (Ineke Nijssen) en Cecilia (Dolores Bouckaert) wordt geplaatst. Hoewel ze van plan is haar kroost tezamen met de vader op te voeden, wordt er op toegezien dat ze een contract tekent waarmee ze haar kind afstaat voor adoptie. Tezamen met een zestal lotgenoten moet ze de dag van haar bevalling afwachten; onder hen bevindt zich de assertieve Roxanne (Charlotte De Bruyne), met wie Katja al snel een hechte vriendschap sluit, en verder zijn er ook nog Linda, Clara, Mia, Sabine en Liesbeth, allemaal jonge meisjes van wie wordt verwacht dat ze, nadat ze hun kind op de wereld hebben gezet, gewoon verdergaan met hun leven en doen alsof er niets gebeurd is.

Veel spanning zit er inherent niet in dat scenario – de ontwikkeling van het verhaal wijst zichzelf immers uit. Regisseuse Patrice Toye – die van Rosie en (N)iemand – kiest er dan ook voor om van haar nieuwste film eerder een dromerige sfeerschets te maken dan een sociaal-realistisch drama. Dat is een slimme zet, want in Little Black Spiders blijkt dat Toye beter beelden kan schieten dan verhalen vertellen, en de sterkte van het scenario, dat verder wat spankracht mist, ligt dan ook in de ruimte voor esthetisering van de hele situatie. In sommige scènes slaagt Toye er dan ook in om een mooie, maar ook beklemmende sfeer te creëren, door haar hoofdrolspeelsters in bijna rituele contexten te plaatsen, zoals een lichtjes postdramatische opvoering van een Grieks toneelstuk of een wel erg vreemd afscheid wanneer er iemand uit het tehuis ontsnapt. Het resultaat mag dan weinig realistisch zijn, het heeft wel een bezwerend effect en levert bij momenten erg mooie cinema op, mede dankzij de sterke soundtrack van PJ Harvey-collaborateur John Parish. Ook de Super 8-beelden die de generiek uitmaken en tussen enkele scènes opduiken, dragen bij aan de schone film die Little Black Spiders geworden is, al wordt de grens tussen artistieke cinema en gewoon out of focus draaien bij momenten wel erg dun.

Het blijft echter opvallend hoezeer de film aan kwaliteit inboet wanneer er iets echt verteld moet worden, en vooral in conflictscènes gaat Little Black Spiders stevig onderuit. Niet alleen voel je dat die louter worden ingelast om de plot vooruit te krijgen, ze voelen ook gewoon zeer geforceerd aan. De oorzaak daarvan ligt ons inziens vooral bij het wel erg lamentabele niveau van de dialogen en het verkavelingsvlaams waarin die geschreven zijn; de taal die de personages spreken voelt enerzijds dan ook even stroef aan als het Algemeen Nederlands uit Noordzee, Texas en anderzijds even geconstrueerd als het West-Vlaams dat in Het goddelijke monster werd gebruikt. Het blijkt voor de actrices dan ook behoorlijk moeilijk om de dialogen geloofwaardig naar buiten te brengen, en vooral de volwassenen gaan daarbij vrijwel altijd de mist in. Ineke Nijssens tekst komt in elke scène angstaanjagend gerepeteerd over, en de sowieso al storend karikaturale rol die Dolores Bouckaert moet vertolken heeft dan nog eens extra te lijden onder het neuzelende piepstemmetje dat zij haar personage aanmeet. Om van wát ze zegt nog maar te zwijgen.

Wie het veel beter afgaat, is Wim Helsen – de Vriend van de Poëzie krijgt maar één scène, maar doet ons in een heel oprechte acteerprestatie nog maar eens vermoeden dat hij stiekem een van de betere tragische acteurs is die Vlaanderen momenteel op stal heeft staan – en de jongere actrices, die in verhouding minder tekst hebben en er in al hun dromerigheid soms boenk op zitten. In dat opzicht is het jammer dat de rol van Marjan De Schutter ook grotendeels geschreven lijkt vanuit de idee dat er toch maar wat luchtigheid in de film moet zitten, liefst in de vorm van een immer goed geluimde en ietwat zwaarlijvige (even kregen we zelfs Bridesmaids-flashbacks) sfeerbrenger. Dat neemt echter niet weg dat er heel wat talent zit tussen die tieners; ondanks de beperkte rollen die ze moeten spelen, weten actrices als Romy Louise Lauwers en Renée Vervaet de karikatuur te vermijden, en de spanning die Charlotte De Bruyne en Line Pillet onder elkaar creëren getuigt van meer dan zomaar talent. Vooral die laatste is een ware revelatie, en ze slaagt erin de hele film te dragen zonder al te veel te zeggen.

Er zit dus wel heel wat in Little Black Spiders, maar wat meer aandacht voor scenario-opbouw, goede dialogen en minder clichématige randpersonages had geen kwaad gekund. Gelukkig stond er genoeg talent voor en achter de camera om de voorspelbaarheid van sommige plotwendingen wat te verdoezelen – de setting en de actrices slagen er zelfs in om het clichématige einde behoorlijk wat impact te verlenen. Jammer dat het script niet even goed was, want met beter basismateriaal hadden deze mensen een nog veel straffere film kunnen maken.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in