Nujabes :: Spiritual State

Hydeout, 2011

In België doet de naam Nujabes weinig belletjes rinkelen, maar
deze Japanse muzikale duizendpoot is nochtans iemand die het
ontdekken waard is. Jun Seba, de man achter het muzikale anagram,
overleed tragisch genoeg in een auto-ongeluk vorig jaar. De DJ en
hiphopproducer werd slechts 36 jaar, maar heeft in zijn korte
muzikale carrière een even eclectisch parcours afgelegd als de
muziek die hij heeft nagelaten.

De muziek van Nujabes laat zich niet gemakkelijk categoriseren:
door het gebruik van klassieke beats and rhythms kreeg hij
al snel het etiket hiphop opgeplakt. Maar door de veeleer
instrumentale composities en het gebruik van jazzsamples
vallen de klassieke stereotypes over hiphop al snel overboord. De
eerder delicate en melancholische sfeer die de muziek van Nujabes
oproept, maakte van hem al snel iemand met een unieke sound, die
hem na 2 albums een trouwe aanhang opleverde. Naast eigen werk had
hij ook verschillende projecten met Japanse en Amerikaanse
artiesten zoals Uyama Hiroto, CYNE en Five Deez, en was hij onder
andere ook bekend van zijn soundtrackcompositie voor de Japanse
animé-reeks Samurai Champloo.

Al snel na zijn overlijden liet platenmaatschappij Hydeout
Productions (een label dat hij zelf had opgericht) weten dat er nog
een muzikale erfenis uit de kast zou vallen. Een groot deel van de
te verschijnen tracks had nooit eerder het daglicht
gezien. Het resultaat was ‘Spiritual State’, een door hem half
afgewerkt album dat door zijn muzikale vrienden met de grootste
zorg is voltooid. Er werd dan ook reikhalzend naar uitgekeken: na
het onverwachte afscheid zouden zijn laatste composities dienen als
pleister op de diepe wonde. En na twee jaar geduld is het een
slotakkoord die er wezen mag.

‘Spiritual State’ is geen grote stijlbreuk. Na de lange
wachtperiode was er bij de fans een lichte vrees dat het
achtergelaten materiaal te weinig was om uit te brengen, en het een
uitgemolken en onherkenbaar album zou worden. Maar de al eerder
vermelde talrijke muzikale zielsgenoten hebben zijn nalatenschap
met het grootste respect behandeld. Opener en titeltrack ‘Spiritual
State’ heeft niet lang nodig om je al snel in het vertrouwde
Nujabes-universum te laten wegzinken. Sereen schallende trompetten
en langzaam voortkabbelende pianoakkoorden klinken tegelijk nieuw
en vertrouwd, en bevestigen dat dit een album is waar de muzikale
geest van Jun Seba in rondwaart.

‘Sky is Tumbling (feat. Cize Starr)’ toont dan weer hoe Nujabes’
creaties ook met woordelijke begeleiding niet aan kracht inboeten.
Integendeel. In deze langgerekte ode aan Seba verpersoonlijkt
lyrische spreekwaterval Cize Starr op een langzaam voortkabbelende
beat de positieve en hoopvolle boodschap die men altijd
terugvond in Seba’s oeuvre. Andere vocaal ondersteunde nummers
zoals ‘City Lights (feat. Pase Rock & Substantial)’ en ‘Waiting
for the Clouds (feat. Substantial)’ behoren dan ook tot het beste
wat deze cd te bieden heeft. De eerder laid back rappende
Substantial past dan ook perfect in dit plaatje. De innerlijke rust
van Nujabes’ achtergrondmuziek versus een rappende MC zorgde in het
verleden al vaker voor een magische combinatie en dat is op
‘Spiritual State’ niet anders. Een minder geslaagd tekstueel
uitstapje is echter ‘Yes (feat. Pace Rock)’, waar een zware
doorlopende basbeat in scherp contrast staat met alle
andere nummers en zo de harmonie ruwweg verstoord.

Maar ook zonder tekst toont Nujabes muzikaal meesterschap.
Instrumentale pareltjes als ‘Spiral’ en ‘Rainy Way Back Home’
onderscheiden zich door hun gelaagdheid. Dankzij een enorme
diversiteit aan exotische klankkleuren, een breed gamma van
instrumenten en allerhande samples en scratches
bouwt Seba deze muzikale kunstwerkjes laag na laag op, om ze
vervolgens langzaam uit te gommen en te herbeginnen met een schone
lei, zonder in herhaling te hervallen. Hoogtepunt ‘Far Fowls’
klinkt dankzij een oosters timbre, solide ritmesectie en subtiele
akoestische gitaar even divers als doortimmerd en voelt aan alsof
je verdwaalt op een eindeloze snelweg.

Tussen al dit voortreffelijk materiaal zitten jammer genoeg ook
enkele overbodige nummers. ‘Gone Are The Days (feat. Uyama Hiroto)’
drijft op een irritant pompend ritme en klinkt als ongeïnspireerde
eenheidsworst, en het eerder vermeldde ‘Yes (feat. Pase Rock)’ had
ook de final cut niet moeten halen. Hoewel dit slechts
twee overbodige vlekjes lijken, zorgen deze na meerdere
luisterbeurten toch vaak voor irritatie en eindigt het vaak met
routineus skippen wanneer ‘Spiritual State’ nog eens in de
cd-speler verschijnt. Jammer, want de immer perfectionistische
natuur van Seba zorgden steeds voor sublieme albums die een
coherent geheel vormden. Dankzij twee kleine misstapjes is dat hier
minder het geval.

Globaal gezien is ‘Spiritual State’ er eentje zoals we van
Nujabes gewoon waren: een langgerekte muzikale trip, die even
dromerig en kleurrijk is als de albumcover. Elk nummer voelt aan
als een unieke muzikale puzzel, die langzaam voor je ogen in elkaar
valt. Dit afscheid voelt vertrouwd aan en hoewel het niet Nujabes’
beste werk is, is het een waardige toevoeging aan zijn nu
afgesloten repertoire. Of om het met de woorden van een fan op
YouTube te zeggen: “This is the kind of music that makes me
nostalgic for places that I’ve never been to”. Rest in Beats,
Nujabes.

http://nujabes.org/

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in