Nathalie…




Op papier lijkt ‘Nathalie’ zo’n film die simpelweg niet kan
mislukken: een Franse prent met seks als het voornaamste thema, én
met Emmanuelle Béart in de hoofdrol, de ster van ‘Manon Des
Sources’ en alle erotische fantasieën van de verzamelde mannelijke
enola-redactie. Maar al wie van plan was om een cameraatje mee te
nemen naar de bioscoop om de pittigste momenten vast te leggen, zal
bedrogen uitkomen: ‘Nathalie’ is immers één lange tease, een
geval van veel beloven en weinig geven. Alsof er een heel knappe
vrouw u twee uur lang in een café veelbetekenend aan zit te kijken,
om vervolgens koudweg op te staan en weg te lopen. Dàt soort
afknapper.

Ardant en Depardieu spelen Catherine en Bernard, een koppel dat
al veel te lang getrouwd is, en bijgevolg op elkaar is uitgekeken.
Toevallig komt Catherine te weten dat Bernard haar bedrogen heeft –
een vluchtige affaire, beweert hij, die niets te betekenen had.
Catherine’s reactie is op z’n zachtst gezegd vreemd: in plaats van
woedend het servies naar zijn kop te smijten, zegt ze niets en
probeert ze de gelegenheid te baat te nemen om meer te weten te
komen over haar eigen man. Wat drijft hem, wat wil hij, vooral op
seksueel gebied? Ze brengt een bezoek aan een plaatselijk
luxebordeel, en ontmoet daar Marlène (Béart), een prostituée
waarvan ze vermoedt dat die Bernard wel zal bevallen. Of misschien
bevalt ze Catherine gewoon. Catherine overtuigt Marlène ervan haar
man te versieren, met hem naar bed te gaan, en vervolgens
uitgebreid verslag te komen doen. Voor de gelegenheid verzinnen ze
een andere identiteit voor het hoertje: Nathalie.

De reputatie van de Franse cinema in acht genomen, zou u dus
kunnen denken dat ‘Nathalie’ stijf staat (vergeef me de flauwe
woordspeling) van de seksscènes, maar niets daarvan. Regisseur Anne
Fontaine focust zich helemaal op de relatie tussen de twee vrouwen,
en wat we krijgen is dan ook de éne lange praatscène na de andere.
Aanvankelijk heeft het nog wel iets sensueels, zoals Béart van die
lange, dunne sigaretten tussen haar knalrode lippen stopt en
vervolgens begint te vertellen met een stem die rechtstreeks uit
een boudoire met rood behangpapier en een rond, vibrerend
bed lijkt te komen: ‘Hij deed m’n benen open. Hij streelde m’n
borsten en toen hier…’ Teken voor de camera om tergend langzaam
naar beneden te glijden over Béarts lichaam, waar ze haar hand op
haar kruis heeft gelegd.

Op die manier speelt Fontaine met onze verwachtingen: we hadden
gedacht de seksscènes te zullen zien, maar in de plaats daarvan
krijgen we enkel de beschrijvingen, vergezeld van lange close-ups
van de beide actrices. Het einde van de eerste monoloog van Béart
wordt helemaal gespeeld met een close-up van Ardant, zodat we haar
reacties kunnen zien op het seksuele leven van haar man met deze
andere vrouw. Zoals gezegd: aanvankelijk wérkt dat – de eerste
twee, drie gesprekken die de dames hebben, zijn doortrokken van een
onmiskenbaar gevoel voor erotiek. Het is alleen daarna dat de
verveling stilaan begint toe te slaan, want ‘Nathalie’ blijft op
een frustrerende manier steken op dat punt. Verder dan de
conversaties komt de film niet.

Het is opvallend dat Catherine haar man nooit confronteert met
wat ze te weten komt via Marlène/Nathalie. Er groeit een speciale
band tussen de twee vrouwen, en naarmate er meer tijd verstrijkt,
wordt het steeds duidelijker dat wat voor erotische spanning er dan
ook de prent aanwezig is, afkomstig is van de beide dames.
Catherine geniet van de verhalen die ze hoort, en wanneer Marlène
haar slaapkamerstem een keer vervangt door een zakelijke, koele
vertelstijl, is ze snel om te reageren: ‘Raffel het toch niet zo
af.’

Uiteindelijk is dat, denk ik, het verhaal dat men met ‘Nathalie’
wil vertellen: een vrouw die het seksuele vriespunt heeft bereikt
en wanhopige pogingen onderneemt om nog eens iets te voelen. Het is
geen toeval dat Catherine een gynaecologe is: haar klinische,
afstandelijke visie op seks en al wat ermee samenhangt wordt hier,
via Marlène, vervangen door iets heel anders. De vraag blijft
alleen of dat “iets anders” niet evenzeer een illusie is als de
naam Nathalie.

Oké, goed, dat klinkt allemaal bijzonder boeiend, en er wordt
uitstekend geacteerd door de drie hoofdrolspelers, maar het kan
helaas niet vermijden dat ‘Nathalie’ na een tijdje behoorlijk
begint te vervelen. Het is nu eenmaal enorm moeilijk om een film te
hebben die van a tot z over seks gaat, maar nooit iets laat zien.
Fontaine frustreert opzettelijk haar publiek, door hen willens en
wetens te ontzeggen waar ze voor gekomen zijn, wat ze verwacht
hadden te zullen zien. Een gedurfde zet, daar niet van, maar het
enige dat we in de plaats krijgen, zijn ellenlange conversaties die
allemaal over hetzelfde gaan. Na een uur heb je er genoeg van, ook
al omdat alle spontaniteit vakkundig uit de film weggezogen lijkt.
Op een bepaald moment zien we Marlène in haar vrije tijd optrekken
met haar vriendinnen – ze gaat schaatsen, babbelt, lacht. Dat is de
enige scène waarin we haar, of iemand anders in deze film, op die
manier bezig zien: alsof ze échte mensen zijn, met oprechte
emoties. Voor het overige lijken ze zich enkel te gedragen volgens
de vereisten van de plot. Ze zijn geen mensen, maar figuren in een
zedenschets.

‘Nathalie’ is het soort verhaal dat erom vraagt om verpakt te
worden in een gedurfde film, ééntje die niet bang is om tegen
schenen te stampen, de mensen uit te dagen. De enige uitdaging die
je hier ondervindt, is evenwel die om wakker en geïnteresseerd te
blijven tijdens de tweede helft. Een slaapkamerstem die stoute
verhaaltjes vertelt blijft immers geen twee uur lang boeiend.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in