Battle Royale


Het is moeilijk om kort na het bekijken van ‘Battle Royale’
precies te zeggen wat je ervan vond: de beelden en gebeurtenissen
van de film spoken nog levendig door je hoofd, en walging zowel als
bewondering vechten om voorrang in je verstand. Het is één van die
films die waarschijnlijk pas over enkele jaren, wanneer de
controverse is uitgedoofd, op waarde geschat zal kunnen worden, net
zoals destijds ‘Natural Born
Killers’
‘. Eerste indrukken neigen bij mij althans echter naar
een meer positieve benadering: dit is een sterke film, met een
coherente visie en de moed om die tot het einde toe door te
drukken. En dat is zeldzaam.

Japan in de nabije toekomst is een plek in continue staat van
alarm. Studenten zijn rebels geworden, boycotten hun lessen en
vallen hun leerkrachten fysiek aan. In een poging de golf aan
jeugdig geweld in te dijken, heeft de regering de Battle Royale-wet
goedgekeurd: één klas van een willekeurige middelbare school wordt
door loting uitgekozen. De leerlingen van die klas worden onder het
mom van een schooluitstap naar een eiland gebracht waar ze de
opdracht krijgen elkaar binnen de drie dagen af te maken. Slechts
één persoon mag het spel overleven. De schoolkinderen worden
daarbij in het oog gehouden via elektronische halsbanden, die ook
kunnen ontploffen indien de regels van het spel niet gevolgd
worden.

De film volgt zo’n klas van 14 à 15-jarigen: hoe ze door middel
van een slaapverwekkend gas naar het eiland worden gebracht, hoe ze
daar hun instructies krijgen via een video met een hysterisch
enthousiast meisje dat breed glimlachend de spelregels uitlegt.
“Jullie krijgen allemaal een overlevingspakket mee,” zegt ze, “met
voedsel, water en elk een ander wapen. Sommigen onder jullie
krijgen een goed wapen, anderen hebben pech.” Het meisje pakt een
zware bijl ter hand, haar glimlach verbreedt zich en ze voegt eraan
toe: “Deze heeft echt wel geluk, zeg!” De hele video lijkt wel een
programma van VT4. Ik zag in gedachten Endemol al informeren naar
de rechten op het ‘Battle Royale’-format.

We volgen de jongeren over de volgende drie dagen.
Vriendschappen worden gevormd en verraden, anderen kiezen ervoor
niet mee te spelen en maken er zelf een eind aan. Ondertussen
blijft hun leerkracht, gespeeld door Kateshi “Beat” Kitano, in het
controlecentrum. Elke zes uur spreekt hij zijn leerlingen toe om de
namen van de doden te vermelden en de nieuwe “gevarenzones” aan te
duiden. Wie dacht dat de leerlingen voldoende solidariteit zouden
kunnen opbrengen om gezamenlijk de spelleiding aan te vallen (ze
zijn tenslotte allemaal zwaar bewapend), vergist zich deerlijk. Het
spel loopt wel degelijk volgens plan, en de lijken stapelen zich
op.

‘Battle Royale’ lokte vaak verontwaardigde reacties uit omwille
van de soms extreme geweldscènes, en vooral omdat het kinderen zijn
die hier tegen elkaar worden opgezet. Een gedeelte van de
oncomfortabele sfeer van de film lijkt mij te schuilen in de
vreemde aantrekkingskracht die het gegeven op sommigen moet hebben
uitgeoefend: welke gefrustreerde leerkracht economie of wiskunde
heeft hier heimelijk nooit van gedroomd? Niet opletten? Praten
tijdens de les? Oké, prima, kogel door je hoofd! Op die manier
appeleert de film aan onze laagste instincten, en daar houden we
niet van.

En voor het overige is er natuurlijk de structuur van de film,
die enorm bedrieglijk is. We volgen een aantal personages een
tijdje en denken dat we de hoofdfiguren gevonden hebben, maar niets
is minder waar: tegen de tijd dat we hun namen van buiten hebben
geleerd, gaan ook zij er op de één of andere vindingrijke manier
aan, en gaan we weer verder met andere slachtoffers. Halfweg
vergeten personages duiken plots weer op met vernieuwde bloedlust.
Dat soort van onoverzichtelijkheid zorgt voor een vergrote
onvoorspelbaarheid. Je weet, evenmin als de kinderen, ooit wat er
om de hoek op je ligt te wachten.

‘Battle Royale’ is een schrijnend cynische blik op de Japanse
samenleving, hoewel dit verhaal net zo goed werkt voor eender welk
westers land. Een samenleving die zichzelf een onvoorstelbare
materiele weldaad heeft toegeëigend, maar emotioneel en moreel in
verval is geraakt. Regisseur Fukasaku Kinji giet zijn pessimisme in
een ‘Lord Of The Flies’-achtige plot en overgiet het geheel met
pek-, maar dan ook pekzwarte humor en bruut geweld. En het werkt;
als je er tegenkunt is hier veel om te bewonderen, indien niet om
van te genieten.

In de VS heeft ‘Battle Royale’ nog steeds geen verdeler
gevonden. Stel je voor dat er weer een Columbine-achtige tragedie
plaatsvindt tijdens de looptijd van deze film: de verdeler zou
ogenblikkelijk aansprakelijk worden gesteld. Amerika is daar goed
in, in het verschuiven van de verantwoordelijkheid. Ze zullen het
volgende keer waarschijnlijk nog wel eens op Marilyn Manson steken.
Maar het is juist over dat soort van fenomenen dat ‘Battle Royale’
zeer zinnige dingen te zeggen heeft: de inherente ziekte van een
maatschappij waar alles veel te goed is gegaan, die leidt tot
geweld en vernieling.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in