Filip Van Dingenen :: Transzoo – Zoonation Spleen Touristique

Bij het betreden van vleugel 58 van Z33, wordt de bezoeker onmiddellijk met een ingrijpende verandering geconfronteerd. De anders zo neutrale, haast steriele, witte inkomhal kreeg voor de gelegenheid een likje safariprint. Het zet meteen de toon van de expositie, de bezoeker wordt van meet af aan in de juiste sfeer ondergedompeld.

Voor Filip Van Dingenen draait reizen om vertrekken, herinneren, afscheid nemen, inpakken, overstappen. Dit alles ervoer hij toen hij in het kader van dit project, op zoek ging naar de ex-bewoners van de Limburgse zoo in Zwartberg. Bij de sluiting van de dierentuin vonden de meeste bewoners een nieuwe thuis in een andere zoo. Filip probeerde deze dieren te lokaliseren, en bezocht enkele van hen in hun nieuwe thuis. Door de zoektocht legt de kunstenaar een netwerk bloot. Een netwerk dat als centrale punt de Zoo van Zwartberg heeft.

Nadat je de trap in de inkomhal beklommen hebt, tref je op een overloop een gedeeltelijk ingepakte neushoornreplica aan. Letterlijk gepakt en gezakt staat het dier klaar om verscheept te worden. Van Dingenen verwijst hiermee naar verschillende elementen. Eerst en vooral, en meest voor de hand liggend, is het een uitbeelding van het dier dat de Zoo moet verlaten, en vervolgens naar een nieuwe thuis verhuist. Anderzijds kan je het ingepakte dier ook vergelijken met Filip die met laptop, tekengerief en videocamera klaar is om op expeditie te vertrekken. Van Dingenen verkoos overigens heel bewust om het grootste deel van de reizen met de trein af te leggen. Niet enkel omdat het voor hem de meest authentieke manier van reizen is, maar ook omdat hij op die manier een idee kreeg van hoe er met de dieren heen en weer gesast werd. Op die manier ondervond Van Dingenen hoe een lange reis het tijds- en ruimtebesef doet wankelen. Ook de dieren moeten dit intens ervaren hebben. Tot slot verwijzen die grote zakken die de neushoorn verhullen naar de grote tassen die in Rusland door iedereen gebruikt worden. Wij kennen die zakken vooral uit beelden van vluchtelingen. Grote zakken waar ze hun hele hebben en houden in propten. Meer dan ooit ook een actuele verwijzing in de expositie, al was dat niet meteen de bedoeling van Van Dingenen.

De dierentuin is bij uitstek een plaats waar wetenschap, educatie en toerisme elkaar ontmoeten. Zo is de expositie ook een snijpunt van dit alles. Van Dingenen brengt in kaart waar de dieren van Zwartberg momenteel vertoeven, hij legt het Zwartbergs netwerk bloot. Tegelijkertijd is hij tijdens zijn reis ook een toerist: hij ging op bezoek bij de dieren en zag in welke omgeving ze nu wonen. Ook alludeert hij in de expo op het commerciële karakter van het fenomeen dierentuin. Eén van de ruimtes is daarom ook ingericht als shop. In tegenstelling tot de echte giftshops in dierentuinen, is hier niets te koop.

Een eerste ruimte loodst je doorheen een gekooide gang. Je ziet van alles rond je, en je hoort nog veel meer. Gillende kinderen, zoevende metrodeuren, lawaai, stomende motoren. Je voelt je gevangen in een kooi, en je kan kijken naar videofragmenten. Deze filmpjes verwijzen een na een naar het reizen. En tegelijkertijd voel je je gevangen als een leeuw in een kooi. Je wil er uit, het lawaai is te hels, de beelden te flitsend. Je wil alles zien, je wil alles horen, maar het lukt niet.

Je stapt de kooi uit, in de volgende ruimte plaatste Van Dingenen enkele landschappen tegen de muren. Landschappen die zijn expedities tot leven brengen. Impressies, herinneringen aan de reizen.

In de achterste ruimte lijkt het alsof je in het niets belandt. Op de muur zie je een film met de close-up van de huid van een neushoorn. Het lijkt een kraterachtig landschap. Voor Van Dingenen is het een verwijzing naar de kleine schermpjes in het vliegtuig die je positie op de wereldkaart aangeven. Een reislandschap als het ware. Na de helse drukte van de kooi, kom je hier tot rust.

Van Dingenen ondernam totnogtoe twee grote expedities. Eentje naar Alicante, de andere bracht hem tot in TaiPeh. Tijdens zijn expedities verzamelde hij heel wat materiaal. Van tekeningen en schetsen tot souvenirs. Alles tezamen illustreert het zijn visie op de bewoners van Zwartberg, het netwerk en zijn visie op het fenomeen "dierentuin". Het doel van de expedities is het uitgeven van een boek. Je weet wel, zo’n boek met veel prenten en foto’s, in de traditie van de dierenboeken. Na de zomer zou het verschijnen.

Transzoo – Zoonation Spleen Touristique, nog tot en met 15 juni in Z33, Begijnhof Hasselt. Info en openingsuren op de website. De webstek van Filip Van Dingenen is ook de moeite waard.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in